Artikel 427b Rechtsvordering (427b Rv)

Deze bepaling ziet er onbeduidend uit, maar raakt iets waarop procedures echt stuklopen: het griffierecht. Zij verklaart de regeling die daarvoor in verzoekprocedures geldt ook van toepassing op het beroep in cassatie tegen een beschikking. Wie in cassatie gaat of verweer voert, moet dus griffierecht betalen, en wie dat te laat doet, loopt tegen harde gevolgen aan.

Wat een schakelbepaling doet

De wetgever schrijft dezelfde regel niet op drie plaatsen uit. Voor de verzoekprocedure staat de regeling over het griffierecht in artikel 282a Rv, en via dit artikel geldt zij ook in cassatie. Voor u betekent dat vooral: zoek de regel niet in de titel over cassatie, maar bij de bepalingen over de verzoekprocedure.

Wie betaalt wat

Zowel de verzoeker tot cassatie als de verweerder is griffierecht verschuldigd. De hoogte hangt af van de instantie en van het soort zaak, en ligt bij de Hoge Raad hoger dan bij de rechtbank; de tarieven staan in de Wet griffierechten burgerlijke zaken en worden periodiek aangepast. Wie weinig te besteden heeft, kan in aanmerking komen voor het tarief voor onvermogenden. Daarvoor legt u op het moment van heffen een afschrift over van het besluit waarbij u een toevoeging is verleend, of, als dat door omstandigheden buiten uw schuld niet lukt, van de aanvraag daarvan. Hebt u geen toevoeging, dan kan in plaats daarvan een verklaring over uw inkomen van de raad voor rechtsbijstand dienen.

De griffier stuurt na indiening een nota met een betaaltermijn. Behandel die niet als een gewone factuur die ook volgende maand nog kan; hier hangt de behandeling van de zaak ervan af.

Wat er gebeurt bij te laat betalen

Wordt het griffierecht niet op tijd voldaan, dan raakt dat de zaak zelf. Voor degene die het beroep instelt kan het betekenen dat hij niet-ontvankelijk wordt verklaard, zodat zijn klachten niet inhoudelijk worden beoordeeld. Voor de verweerder kan het betekenen dat zijn verweerschrift buiten beschouwing blijft, zodat er zonder zijn tegenspraak wordt beslist. Zover mag het niet komen zonder dat de rechter de betrokken partij eerst heeft laten zeggen hoe het kan dat er niet tijdig is betaald; dat is een zelfstandige waarborg en het aangewezen moment om uit te leggen wat er is misgegaan. Overtuigt die uitleg niet, dan blijven het zware gevolgen voor een administratieve misser.

De regeling kent wel een uitlaatklep. Zou toepassing van die sanctie, gelet op het belang van een partij bij toegang tot de rechter, tot een onbillijkheid van overwegende aard leiden, dan kan zij buiten toepassing blijven. Reken daar niet op: het is een uitzondering voor bijzondere gevallen, geen alternatief betalingsschema.

Een voorbeeld. Een verweerder in cassatie laat zijn advocaat op tijd een verweerschrift indienen, maar de nota van de griffier blijft tijdens een kantoorsluiting liggen. Wordt er niet alsnog snel betaald, dan kan dat complete verweerschrift buiten beschouwing blijven, hoe goed het ook was.

In de praktijk

Spreek met uw advocaat af wie de nota bewaakt en wanneer er wordt betaald; op veel kantoren loopt dat via een voorschot. Houd er verder rekening mee dat de partij die uiteindelijk in het ongelijk wordt gesteld doorgaans in de proceskosten wordt veroordeeld, en dat het griffierecht daarvan een onderdeel is.