Artikel 574 Rechtsvordering (574 Rv)

Als een schip dat niet in de openbare registers staat ten overstaan van een notaris wordt geveild, rijst de vraag hoe de koper eigenaar wordt. Voor de veiling van onroerende zaken kent de wet daarvoor een eigen regeling, maar die past hier niet. Dit artikel zet die regeling opzij en bepaalt dat de levering gebeurt volgens de regels die gelden voor de levering van een schip van de betreffende soort.

Welke regels buiten toepassing blijven

Bij de executoriale verkoop van een onroerende zaak regelt artikel 525 Rv, eerste en tweede lid, hoe de koper na de veiling eigenaar wordt; die regeling is gebouwd rond de openbare registers en de inschrijving van stukken daarin. Artikel 574 Rv verklaart die twee leden niet van toepassing in het geval van artikel 573 Rv: de notariële verkoop van een schip dat niet te boek staat in de Nederlandse openbare registers van afdeling 3.1.2 BW.

Hoe de eigendom dan overgaat

In plaats daarvan verwijst de wet naar de regels die gelden voor de levering van een schip van de betreffende soort. Het artikel noemt zelf geen leveringshandeling; het wijst naar de regels die buiten een executie voor zo'n schip zouden gelden. Welke handeling de koper eigenaar maakt, verschilt dus per geval en moet voor het concrete schip worden vastgesteld. Daarbij kan van belang zijn wat voor schip het is, waar het zich bevindt en welk recht op de overdracht van toepassing is.

Wat de koper moet regelen

Voor de koper is dit een punt om vooraf uit te zoeken en niet achteraf. Hij moet weten welke handeling hem eigenaar maakt, wanneer het schip aan hem beschikbaar wordt gesteld en wie hem daarbij helpt. Ligt het schip nog vol met spullen of verblijft de vorige eigenaar er nog, dan is ook van belang hoe de ontruiming verloopt. De veilingvoorwaarden die bij de notaris ter inzage liggen, geven daarover uitsluitsel.

Een voorbeeld. Een sleepboot die in geen register staat, wordt bij een notaris geveild en aan een koper gegund. Hij wordt niet eigenaar doordat ergens een proces-verbaal wordt ingeschreven, maar doordat de boot hem wordt geleverd op de wijze die voor zo'n vaartuig geldt. Pas op dat moment kan hij zich tegenover anderen als eigenaar opstellen, het schip verzekeren op eigen naam en er zelf over beschikken.

In de praktijk

Het artikel gaat over het moment waarop het schip van de een naar de ander overgaat. Voor de executant en de notaris betekent het dat zij de levering apart moeten regelen en vastleggen, en dat de veilingvoorwaarden kunnen vermelden hoe en wanneer dat gebeurt. Voor de koper is het de reden om de betaling, de sleutels, de scheepspapieren en het feitelijke gebruik van het schip goed op elkaar af te stemmen, zodat er geen periode ontstaat waarin niemand weet wie het schip mag gebruiken.