Artikel 337 Rechtsvordering (337 Rv)

Niet elk vonnis maakt een einde aan de zaak. Een rechter kan tussentijds beslissen over bewijs, over een incident of over een voorziening voor de duur van de procedure. Artikel 337 Rv regelt wanneer u tegen zo'n tussenvonnis meteen naar het gerechtshof kunt en wanneer u moet wachten. De hoofdlijn: bij een voorlopige voorziening kan het direct, bij andere tussenvonnissen pas samen met het eindvonnis, tenzij de rechter het anders bepaalt.

De voorlopige voorziening

Wordt tijdens de procedure een voorlopige voorziening getroffen of juist geweigerd, dan staat daartegen hoger beroep open voordat het eindvonnis er is. Zo'n voorziening werkt onmiddellijk en kan ingrijpend zijn — denk aan een verplichting om iets te betalen of iets te laten zolang de zaak loopt. Wachten tot het einde zou het rechtsmiddel zinloos maken; daarom mag u er meteen tegen op.

Andere tussenvonnissen

Voor alle overige tussenvonnissen geldt het omgekeerde. Een beslissing waarbij bewijslevering wordt opgedragen, een deskundige wordt benoemd of een verweer wordt verworpen, kunt u in beginsel pas aanvechten tegelijk met het hoger beroep tegen het eindvonnis. De gedachte is dat een procedure niet telkens stil moet vallen omdat er over een tussenstap wordt doorgeprocedeerd.

Verlof voor tussentijds beroep

De rechter kan anders bepalen. Vindt hij dat een tussenbeslissing zo bepalend is voor de rest van de zaak dat het beter is haar meteen te laten toetsen, dan kan hij tussentijds hoger beroep openstellen. Dat kan hij uit zichzelf doen of nadat een partij erom heeft gevraagd. Vraag het tijdig en onderbouwd: leg uit waarom doorprocederen zonder duidelijkheid over dit punt tot verspilde moeite leidt.

Een voorbeeld. De rechtbank draagt een partij op met getuigen te bewijzen dat een afspraak is gemaakt, na een tussenbeslissing waarin zij een principieel verweer verwerpt. Zonder verlof moet die partij eerst het hele bewijstraject door en pas daarna klagen. Krijgt zij verlof, dan kan het hof eerst naar het principiële punt kijken en blijft een kostbaar getuigenverhoor mogelijk achterwege.

Wat u niet vergeet

Moet u wachten, dan raakt u uw klacht niet kwijt: gaat u later tegen het eindvonnis in beroep, dan kunt u de tussenvonnissen daarbij alsnog aan de orde stellen. Noem ze bij voorkeur al in uw dagvaarding in hoger beroep; dat is voor iedereen het duidelijkst. Verplicht is dat niet. Artikel 343 Rv verlangt immers niet dat uw bezwaren al in de dagvaarding staan, en bouwt het bestreden eindvonnis voort op een eerdere tussenbeslissing in dezelfde zaak, dan kunt u die beslissing in beginsel alsnog aanvallen in de memorie waarin u uw gronden uitwerkt. Waar het wel op aankomt: bestrijd die eerdere beslissingen in die memorie ook echt, want wat u daar onbesproken laat, blijft overeind.

In de praktijk

Krijgt u een tussenvonnis dat u onwelgevallig is, bepaal dan meteen in welke categorie het valt. Gaat het om een voorlopige voorziening, dan loopt er een termijn en moet u snel handelen. Gaat het om iets anders, overweeg dan of verlof zinvol is en vraag dat bij de rechter die de zaak behandelt, niet bij het hof. Lees ook het dictum goed: beslist de rechtbank daarin al definitief over een deel van het gevorderde, dan is het vonnis voor dat deel een eindvonnis. De beroepstermijn gaat dan meteen lopen, en in dat beroep kunt u het tussenvonnisgedeelte meenemen. Wie zo'n vonnis voor een gewoon tussenvonnis houdt en op het slot van de zaak wacht, is voor het afgedane deel te laat.