Boek 6 Artikel 105 (6:105 BW)

Niet alle schade is er al op het moment dat de rechter beslist. Bij letsel, bij aantasting van een bedrijf of bij een gebrek dat pas later zichtbaar wordt, loopt de schade nog door. Dit artikel geeft de rechter twee wegen. Hij kan de begroting van die toekomstige schade uitstellen tot duidelijk is wat er werkelijk gebeurt, of hij kan haar nu al vaststellen door de goede en kwade kansen tegen elkaar af te wegen. In dat laatste geval kan hij kiezen tussen een bedrag ineens en periodieke betalingen.

Uitstellen of nu al vaststellen

Beide routes hebben voor- en nadelen, en de keuze hangt af van hoe onzeker de toekomst is.

• Uitstellen. Geen gok, maar wel langer wachten en het risico dat de discussie opnieuw oplaait. Soms wordt een deel nu vastgesteld en een deel uitgesteld.

- Bij voorbaat vaststellen. Duidelijkheid en afsluiting, maar de uitkomst berust op een inschatting die achteraf te hoog of te laag kan blijken.

Een bedrag ineens of in termijnen

Kiest de rechter voor begroting bij voorbaat, dan kan hij de aansprakelijke veroordelen tot betaling van één som of tot periodieke uitkeringen. Bij die tweede vorm kan hij zekerheidstelling verlangen, zodat het slachtoffer niet met lege handen staat als de betaler er over enkele jaren niet meer is. Hij kan ook voorwaarden aan de veroordeling verbinden.

Wijziging als de omstandigheden veranderen

Bij periodieke betalingen kan de rechter in zijn uitspraak opnemen dat elk van partijen om wijziging kan vragen. Dat kan als zich na de uitspraak omstandigheden voordoen die van belang zijn voor de omvang van de vergoedingsplicht en waarmee bij het vaststellen van de bedragen geen rekening is gehouden. Zo blijft de vergoeding meebewegen met een herstel dat beter of juist slechter verloopt dan gedacht.

Een voorbeeld

Iemand raakt zwaar gewond en kan zijn oude beroep voorlopig niet uitoefenen. Of hij over vijf jaar weer volledig aan het werk kan, weet niemand. De rechter kan de inkomensschade tot nu toe vaststellen en de rest in periodieke uitkeringen gieten, met de mogelijkheid die later aan te passen. Kiest hij voor een bedrag ineens, dan wordt met alle scenario's rekening gehouden en is de zaak daarna in beginsel afgedaan.

In de praktijk

Denk goed na over de vorm die u vraagt. Een bedrag ineens geeft rust en vrijheid, maar u draagt daarna zelf het risico dat het tegenvalt. Periodieke betalingen sluiten dichter aan bij de werkelijkheid, maar houden de zaak open en vragen om zekerheid van de betaler. Onderbouw uw verwachting met concrete gegevens over herstel, arbeidsvermogen en kosten; zonder die onderbouwing valt een afweging van kansen vrijwel altijd voorzichtig uit.