Boek 6 Artikel 29 (6:29 BW)

Een schuldenaar kan niet eigenmachtig besluiten dat hij zijn verplichting in stukjes nakomt. Dit artikel geeft de schuldeiser het recht een gedeeltelijke voldoening te weigeren. Wie de helft aanbiedt, biedt niet wat hij moet, en de schuldeiser hoeft daar geen genoegen mee te nemen. Alleen met zijn toestemming kan er in delen worden betaald of geleverd.

Waarom de schuldeiser mag weigeren

De schuldeiser heeft recht op de prestatie zoals die is afgesproken. Een deel daarvan is niet wat hij te vorderen heeft, maar iets minder. De wettekst maakt daarom de toestemming van de schuldeiser beslissend: niet de schuldenaar bepaalt of in termijnen wordt voldaan, maar degene aan wie moet worden gepresteerd. Hij mag akkoord gaan, maar hoeft het niet.

• Weigeren mag. U komt daardoor niet zelf in schuldeisersverzuim.
• Accepteren mag ook. Neemt u een deel aan, dan blijft de rest gewoon verschuldigd.

- Toestemming kan ook stilzwijgend blijken. Wie jarenlang deelbetalingen zonder protest aanneemt, wekt verwachtingen.

Een betalingsregeling

Biedt een debiteur een deel aan omdat hij de rest tijdelijk niet kan opbrengen, dan kan de schuldeiser met een betalingsregeling instemmen. Schriftelijke vastlegging maakt duidelijk dat het aangebodene als deelbetaling is aangenomen, dat het restant opeisbaar blijft en per wanneer de rest moet zijn voldaan.

Wat er niet verandert door acceptatie

Neemt u een deelbetaling aan, dan doet u daarmee geen afstand van de rest. Schrijft de debiteur bij de betaling dat het om een slotbetaling gaat en aanvaardt u een bedrag onder de mededeling dat daarmee alles is voldaan, dan kan er discussie ontstaan over de vraag of u met die afwikkeling hebt ingestemd. Een korte reactie waarin u dat weerspreekt, voorkomt dat.

Een voorbeeld. Een aannemer moet een keuken plaatsen en monteert alleen de onderkasten, met de mededeling dat de rest later komt. De opdrachtgever hoeft die halve nakoming niet te aanvaarden en kan volledige uitvoering verlangen. Betaalt de opdrachtgever intussen ook maar een deel van de aanneemsom, dan geldt aan zijn kant hetzelfde: de aannemer hoeft daar geen genoegen mee te nemen.

Toestemming als sleutel

Het artikel maakt de toestemming van de schuldeiser beslissend. Die toestemming kan vooraf in de overeenkomst zijn gegeven of later worden verleend.

In de praktijk

Wilt u een deelbetaling weigeren, zeg dat dan meteen en stort het bedrag niet stilzwijgend terug zonder toelichting. Wilt u haar aanvaarden, bevestig dan schriftelijk dat het om een deelbetaling gaat en wat er nog openstaat. Zo houdt u de vordering op het restant zuiver en voorkomt u dat de discussie later over de afwikkeling gaat in plaats van over de schuld.