Boek 6 Artikel 243 (6:243 BW)

Wie in een collectieve procedure een verbod opgelegd heeft gekregen, mag het afgekeurde beding niet meer in zijn contracten opnemen. Doet hij dat toch, dan is dat beding vernietigbaar. De klant hoeft dan niet opnieuw de discussie te voeren of het beding onredelijk bezwarend is: dat is al beslist.

Een korte route voor de klant

Normaal moet u bij een beroep op artikel 6:233 BW uitleggen waarom een beding in uw geval te ver gaat. Is het beding al door een verbod getroffen en gebruikt de aanbieder het toch, dan is die inhoudelijke discussie van tafel. U hoeft alleen te wijzen op het verbod en op de omstandigheid dat dit beding in uw contract staat.

Vernietigbaar, dus u moet het inroepen

Het beding is vernietigbaar en niet nietig. Dat betekent dat het geldt totdat u het vernietigt. Doe dat met een duidelijke schriftelijke verklaring aan de wederpartij, waarin u het beding aanwijst, of voer het als verweer aan wanneer de aanbieder zich erop beroept. Wacht niet af in de veronderstelling dat een verbod het beding automatisch uit uw contract wist.

Wie zich hierop kan beroepen

De begrenzing van artikel 6:235 BW geldt ook hier. Buiten de bescherming valt allereerst de rechtspersoon die onder artikel 2:360 BW valt en die bij het sluiten van de overeenkomst zijn laatste jaarrekening openbaar had gemaakt; hoe klein die rechtspersoon is, maakt daarbij niet uit. Alleen voor partijen die daar niet onder vallen, geldt de grens van vijftig of meer werkzame personen. Uitgesloten is verder wie meermalen dezelfde of vrijwel dezelfde algemene voorwaarden in zijn eigen overeenkomsten gebruikt. Voor een consument staat de weg dus open; een kleinere ondernemer moet eerst nagaan of een van deze drie uitsluitingen op hem past.

Wat er gebeurt na de vernietiging

Het beding valt weg en op dat punt gelden weer de gewone wettelijke regels. De rest van de overeenkomst blijft in stand. Is er al betaald op grond van het vernietigde beding, bijvoorbeeld een boete of een toeslag, dan is die betaling zonder rechtsgrond gedaan en kunt u haar terugvorderen.

Een voorbeeld. Een aanbieder van doorlopende diensten heeft een verbod gekregen op een clausule die abonnementen stilzwijgend met een jaar verlengt. Enige tijd later staat in een nieuw contract dezelfde clausule, iets anders geformuleerd maar met dezelfde strekking. De klant kan de vernietiging inroepen en de verlenging van tafel halen.

In de praktijk

Bewaar de tekst van de voorwaarden zoals u die kreeg, met de datum. Vermoedt u dat een beding eerder is verboden, benoem dat dan uitdrukkelijk in uw brief. Wordt u ondanks een verbod toch aan het beding gehouden, dan staat u sterk: de aanbieder handelt in strijd met een rechterlijk verbod en riskeert daarnaast de gevolgen die aan dat verbod zijn verbonden.