Boek 6 Artikel 116 (6:116 BW)

De hoofdregel voor de plaats van betaling staat in dit artikel: er moet worden betaald aan de woonplaats van de schuldeiser, en wel de woonplaats die hij heeft op het moment van betaling. Een geldschuld is daarmee in beginsel een brengschuld: de schuldenaar zorgt ervoor dat het bedrag bij de schuldeiser terechtkomt, en niet andersom. Verhuist de schuldeiser in de tussentijd, dan verandert de plaats van betaling mee.

De schuldeiser mag een andere plaats aanwijzen

Het tweede lid geeft de schuldeiser ruimte om een andere plaats te kiezen. Die keuze is niet onbeperkt: de aangewezen plaats moet liggen in het land van zijn woonplaats op het tijdstip van betaling, of in het land van zijn woonplaats toen de verbintenis ontstond. Zo kan hij bijvoorbeeld zijn kantooradres of een bepaalde rekening aanwijzen, maar kan hij de schuldenaar niet dwingen naar een heel ander land te betalen.

Wat dit betekent voor de schuldenaar

Het risico en de kosten van de betaling liggen bij hem. Komt het geld niet aan, dan heeft hij niet bevrijdend betaald, ook al heeft hij het bedrag wel afgestaan. In de praktijk wordt dat opgevangen door giraal te betalen: de betaling is voltooid zodra de rekening van de schuldeiser is gecrediteerd, zoals artikel 6:114 BW bepaalt.

• Adreswijziging. Meldt de schuldeiser een nieuw adres of een nieuwe rekening, dan betaalt u daarheen.
• Bezwaarlijke verhuizing. Wordt betalen daardoor aanmerkelijk lastiger, dan biedt artikel 6:117 BW uitkomst.

- Ondernemers. Draait het om een verbintenis die is ontstaan bij de beroeps- of bedrijfsuitoefening van de schuldeiser, dan komt volgens artikel 6:118 BW de plaats waar hij die uitoefent in de plaats van zijn woonplaats. Wat de schuldenaar zelf voor werk doet, doet hier niet ter zake.

Een voorbeeld

Een particulier leent geld uit en verhuist daarna naar een andere gemeente. Bij de terugbetaling geldt de nieuwe woonplaats als plaats van betaling. Wijst hij daarnaast een bepaalde bankrekening aan, dan betaalt de schuldenaar daarop. Verhuist de schuldeiser naar het buitenland, dan verschuift de plaats van betaling ook daarheen; wordt betalen daardoor voor de schuldenaar aanmerkelijk bezwaarlijker, dan kan hij de betaling opschorten op grond van artikel 6:117 BW.

In de praktijk

Bewaar de gegevens waaruit blijkt waarheen u moest betalen: de factuur, de e-mail met het rekeningnummer, de brief met het nieuwe adres. Wordt u gevraagd naar een andere rekening over te maken dan gebruikelijk, controleer dat dan eerst langs een bekend telefoonnummer; betaalt u naar de verkeerde rekening, dan hebt u niet bevrijdend betaald en blijft u de schuld verschuldigd.