Is een krachtens een verbintenis onder opschortende voorwaarde verschuldigde prestatie vóór de vervulling van de voorwaarde verricht, dan kan overeenkomstig afdeling 2 van titel 4 ongedaanmaking van de prestatie worden gevorderd, zolang de voorwaarde niet in vervulling is gegaan.
Boek 6 Artikel 25 (6:25 BW)
Te vroeg gepresteerd onder een opschortende voorwaarde
Wettekst
Toelichting
Onder een opschortende voorwaarde werkt de verbintenis nog niet. Toch komt het voor dat er al wordt betaald of geleverd, bijvoorbeeld omdat partijen ervan uitgaan dat het toch wel goed komt. Dit artikel geeft degene die zo vooruitliep de mogelijkheid zijn prestatie terug te halen, en wel zolang de voorwaarde nog niet is vervuld. De afwikkeling loopt via de regeling over onverschuldigde betaling in dit boek.
Wat u kunt terugvorderen
Het gaat om ongedaanmaking van wat is gepresteerd. Bij een geldbedrag is dat eenvoudig: het bedrag gaat terug. Bij een geleverde zaak betekent het teruggave, en bij een verrichte dienst komt de vraag op wat de waarde daarvan was, omdat werk nu eenmaal niet letterlijk kan worden teruggedraaid. De regeling over onverschuldigde betaling geeft daarvoor de maatstaven.
Het venster sluit bij vervulling
De bevoegdheid bestaat alleen zolang de voorwaarde niet is vervuld. Treedt de gebeurtenis alsnog in, dan gaat de verbintenis werken en blijkt achteraf dat er niet ten onrechte is gepresteerd; er valt dan niets meer terug te vorderen. Dat maakt de positie van wie vooruitbetaalt onzeker: hij weet niet hoelang hij nog kan terugkomen op wat hij deed.
- Presteren mag. De wet verbiedt niet dat u vooruitloopt op de voorwaarde.
- Maar u draagt het risico. Blijft de voorwaarde uit en is de ontvanger inmiddels insolvent, dan staat u met lege handen.
- Handel snel. Zodra u twijfelt, kunt u beter meteen terugvorderen dan afwachten.
Waarom deze regeling er is
Zonder deze bepaling zou onduidelijk zijn wat de status is van een prestatie die op niets berustte. De wet kiest voor de eenvoudigste weg: er was nog geen werkende verbintenis, dus wat is gepresteerd kan terug. Tegelijk voorkomt de begrenzing tot het moment van vervulling dat een partij zich met een terugvordering onttrekt aan een verbintenis die alsnog gaat werken.
Een voorbeeld. Een ondernemer koopt machines onder de voorwaarde dat hij een vergunning krijgt, en betaalt alvast een deel van de koopprijs om de levertijd veilig te stellen. Blijft de vergunning uit en trekt de zaak zich voort, dan kan hij dat bedrag terugvorderen. Komt de vergunning er wel, dan is de betaling gewoon een deelbetaling op de koopprijs geworden.
Wat u beter kunt afspreken
Wilt u toch vooruitbetalen, spreek dan af wat er met het bedrag gebeurt als de voorwaarde niet intreedt: terugbetaling binnen een bepaalde termijn, of storting op een derdenrekening tot er duidelijkheid is. Dat is aanzienlijk veiliger dan vertrouwen op een terugvordering achteraf, want die is alleen zoveel waard als het vermogen van uw wederpartij.
In de praktijk
Vermeld bij elke vooruitbetaling waarop zij ziet en onder welke voorwaarde zij plaatsvindt. Blijkt later dat de voorwaarde niet intreedt, dan hebt u met die omschrijving meteen de onderbouwing van uw terugvordering. Gaat het om een ontbindende voorwaarde in plaats van een opschortende, dan verloopt de afwikkeling niet via dit artikel maar via artikel 6:24 BW.