Boek 6 Artikel 46 (6:46 BW)

Wie een cheque, een overschrijvingsorder of ander papier aanneemt bij wijze van betaling, heeft nog geen geld in handen. Dit artikel legt daarom een vermoeden vast: de ontvangst gebeurt onder voorbehoud van goede afloop. Blijkt het papier niets waard, dan is er niet betaald en blijft de schuld bestaan.

Wat het voorbehoud betekent

De schuldeiser aanvaardt het papier, maar de bevrijdende werking hangt af van de vraag of het bedrag daadwerkelijk binnenkomt. Komt het niet, dan kan hij zijn oorspronkelijke vordering onverkort geldend maken. Het is een vermoeden, dus partijen kunnen anders afspreken; wie uitdrukkelijk het risico van niet-inbaarheid op zich neemt, kan zich daarna niet op dit voorbehoud beroepen.

• Aannemen is nog niet kwijting. Geef geen onvoorwaardelijke kwijting voordat het geld er is.
• De schuld blijft. Bij een onbetaald gebleven papier keert de oorspronkelijke vordering terug.

- Weigeren mag vaak. U hoeft niet elke betaalvorm te aanvaarden die u wordt aangeboden.

Het opschortingsrecht blijft bestaan

Het tweede lid regelt iets dat in de praktijk vaak wordt vergeten. Mocht de schuldeiser zijn eigen verplichting opschorten tot het moment van betaling, dan houdt hij dat recht totdat er zekerheid van goede afloop is, of totdat hij die zekerheid had kunnen krijgen. Hij hoeft dus niet te leveren zodra hij het papier in handen heeft. Wel wordt van hem verwacht dat hij niet nodeloos wacht: kon hij eenvoudig nagaan of het bedrag binnen was, dan telt dat mee.

Een voorbeeld. Een leverancier heeft afgesproken pas te leveren tegen betaling. De afnemer overhandigt een betaalopdracht. De leverancier mag wachten met leveren tot hij zeker weet dat het bedrag is bijgeschreven. Blijkt de opdracht te zijn ingetrokken, dan is er niet betaald en hoeft hij niet te leveren; de vordering blijft bestaan.

Moderne betaalvormen

De bepaling is geschreven met papier in het achterhoofd, maar de gedachte erachter is breder: er is pas betaald als het geld daadwerkelijk en definitief bij de schuldeiser is. Bij betaalvormen die kunnen worden teruggedraaid of gestorneerd, is voorzichtigheid dus even verstandig als bij een cheque. Wacht met leveren tot de bijschrijving definitief is, zeker bij nieuwe relaties of grote bedragen.

In de praktijk

Geef bij ontvangst van een betaalmiddel een ontvangstbevestiging en geen kwijting, en zet erbij dat de kwijting volgt na bijschrijving. Controleer daarna actief of het bedrag binnen is; wachten zonder te kijken kan tegen u werken. Blijkt het bedrag uit te blijven, meld dat dan direct aan de wederpartij en stel hem een korte termijn om alsnog deugdelijk te betalen.