Boek 6 Artikel 182 (6:182 BW)

Bij een stortplaats of een mijnbouwwerk zijn vaak meerdere ondernemingen tegelijk in beeld: een samenwerkingsverband, een combinatie of partijen die naast elkaar op hetzelfde terrein werken. Dit artikel voorkomt dat een gedupeerde daar last van heeft. Zijn er tegelijkertijd twee of meer exploitanten, of zij nu samen optreden of niet, dan zijn zij hoofdelijk aansprakelijk.

Wat hoofdelijk betekent

De benadeelde kan ieder van hen aanspreken voor zijn volledige schade. Hij hoeft niet uit te zoeken welk deel van de verontreiniging of de bodembeweging bij welke onderneming hoort, en hij hoeft ze niet allemaal in één procedure te betrekken. Betaalt één exploitant, dan is de benadeelde voldaan en verplaatst de discussie zich naar de verhouding tussen de exploitanten onderling.

Waarom dit nodig is

Juist bij bodemverontreiniging en bodembeweging is het aandeel van iedere partij achteraf vrijwel niet te bepalen. Zonder deze regel zou het slachtoffer dat onderzoek moeten betalen en zou hij het risico dragen dat het niet lukt. De wet legt dat probleem waar het thuishoort: bij de ondernemingen die de activiteit uitvoeren en die elkaars aandeel het beste kunnen beoordelen.

De bepaling geldt uitdrukkelijk ook wanneer de exploitanten niet gezamenlijk handelen. Twee bedrijven die onafhankelijk van elkaar op hetzelfde terrein storten of winnen, staan dus toch samen voor het geheel. Wel moet het gaan om exploitanten die er tegelijkertijd zijn; wisselingen in de tijd worden geregeld door de bepalingen over stortplaatsen en mijnbouwwerken zelf, die aanknopen bij het moment waarop de schade bekend werd of de gebeurtenis plaatsvond.

De onderlinge verdeling

• Wie meer betaalt dan zijn deel, kan het verschil bij de anderen opeisen.
• De verdeling volgt uit ieders aandeel in het ontstaan van de schade en uit wat zij daarover onderling hebben afgesproken.

- Valt een van hen om, dan draagt dat risico niet de benadeelde, maar drukt het op de overgebleven exploitanten.

Een voorbeeld

Twee ondernemingen exploiteren naast elkaar delen van hetzelfde stortterrein. Een naburig bedrijf krijgt schade door verontreinigd grondwater, zonder dat te herleiden is welke helft van het terrein de bron is. Het benadeelde bedrijf kan één van beide exploitanten voor de hele schade aanspreken. Die kan vervolgens bij de andere aankloppen om zijn aandeel terug te halen.

In de praktijk

Bent u benadeeld, zoek dan uit welke partijen op het relevante moment als exploitant optraden en stel hen allemaal schriftelijk aansprakelijk; dat houdt uw mogelijkheden open en voorkomt dat u afhankelijk wordt van één partij. Werkt u samen op zo'n locatie, leg dan vooraf vast hoe u onderling met claims omgaat en controleer of ieders verzekering deze risico's dekt.