Boek 6 Artikel 87 (6:87 BW)

Soms wilt u de prestatie niet meer, maar geld. Dit artikel geeft daarvoor de weg: is de schuldenaar in verzuim, dan kunt u hem schriftelijk laten weten dat u schadevergoeding vordert in plaats van nakoming. Op dat moment verandert de verbintenis van karakter. Hij hoeft niet meer te leveren en u kunt geen nakoming meer eisen; wat overblijft is een vordering tot vergoeding van de waarde van wat u niet krijgt, plus de overige schade.

De voorwaarden

Er zijn er drie, en zij moeten alle drie vaststaan voordat de omzetting werkt.

• Nakoming is nog mogelijk. Is zij al blijvend onmogelijk, dan hoeft u niets om te zetten: de vordering tot schadevergoeding staat dan al open.
• De schuldenaar is in verzuim. U moet dus eerst de weg van artikel 6:82 BW hebben bewandeld, tenzij het verzuim vanzelf intrad volgens artikel 6:83 BW.

- Een schriftelijke mededeling. Daaruit moet blijken dat u vergoeding wilt in plaats van de prestatie zelf. Een mondelinge opmerking of een dagvaarding zonder duidelijke keuze is een wankele basis; schrijf het op.

De kleine tekortkoming

Het tweede lid beschermt de schuldenaar tegen een onevenredige reactie. Is de tekortkoming van ondergeschikte betekenis, dan rechtvaardigt zij de omzetting niet en blijft de verplichting tot nakoming bestaan. Een ontbrekende afdekstrip maakt van een complete verbouwing dus geen geldvordering. Wat ondergeschikt is, hangt af van de omvang en het belang van het gebrek in verhouding tot het geheel.

Verschil met ontbinding

Omzetting en ontbinding lijken op elkaar maar hebben verschillende gevolgen. Bij omzetting blijft de overeenkomst staan: u moet uw eigen prestatie, meestal de prijs, gewoon verrichten en krijgt daarnaast vergoeding van de waarde van de uitgebleven prestatie. Bij ontbinding op grond van artikel 6:265 BW vervallen de verplichtingen over en weer en moet wat al is gepresteerd ongedaan worden gemaakt. Welke route gunstiger is, hangt af van wat u al betaald hebt en wat u nog wilt.

Een voorbeeld

Een meubelmaker levert een op maat gemaakte kast niet, ook niet na een aanmaning. De koper heeft de kast intussen ergens anders laten maken voor een hoger bedrag. Hij schrijft de meubelmaker dat hij geen levering meer wenst maar schadevergoeding in plaats daarvan. Vanaf dat bericht kan de meubelmaker niet meer aankomen met een late kast, en kan de koper het prijsverschil en zijn bijkomende kosten vorderen.

In de praktijk

Formuleer de mededeling ondubbelzinnig en bewaar het verzendbewijs. Bedenk dat de stap onomkeerbaar is: u kunt daarna geen nakoming meer vragen. Weeg dus eerst of u de prestatie nog wilt, en of ontbinding voordeliger uitpakt. Krijgt u van de schuldenaar een termijn opgelegd om te kiezen op grond van artikel 6:88 BW, laat dan tijdig weten welke weg u inslaat.