Boek 6 Artikel 268 (6:268 BW)

De bevoegdheid om te ontbinden blijft niet eeuwig bestaan. Dit artikel bepaalt dat de bevoegdheid tot buitengerechtelijke ontbinding vervalt door verjaring van de rechtsvordering tot ontbinding. Maar er is een belangrijke uitzondering: als verweer blijft ontbinding ook daarna mogelijk.

Twee wegen, één termijn

U kunt ontbinden met een verklaring of via de rechter. De wet laat beide wegen op hetzelfde moment eindigen: de buitengerechtelijke bevoegdheid vervalt door de verjaring van de rechtsvordering tot ontbinding. Verjaart de vordering tot ontbinding, dan kunt u dus ook niet meer zelf met een verklaring ontbinden.

Hoe lang u hebt

De duur van de termijn en het moment waarop zij begint, volgen uit de algemene verjaringsregeling in Boek 3. Die knoopt in de regel aan bij het moment waarop u met de tekortkoming bekend werd. Bij de vordering tot ontbinding stuit een schriftelijke aanmaning de verjaring niet op zichzelf: dat gebeurt alleen als u haar binnen zes maanden laat volgen door een daad van rechtsvervolging, zoals het instellen van een vordering.

Ontbinding als verweer blijft mogelijk

De verjaring staat niet in de weg aan ontbinding, gerechtelijk of buitengerechtelijk, om een op de overeenkomst gebaseerde vordering of andere rechtsmaatregel af te weren. Klopt de wederpartij na jaren aan met een rekening op grond van dat contract, dan kunt u zich alsnog op ontbinding beroepen om die vordering af te slaan.

De tweede zin van het artikel noemt het doel waarvoor dat kan: ter afwering van een op de overeenkomst steunende rechtsvordering of andere rechtsmaatregel. Het initiatief ligt dan bij de wederpartij; de ontbinding kan dan ondanks de verjaring worden ingeroepen voor zover dat nodig is om dat optreden af te weren. Het artikel spreekt dus uitsluitend over afweren, en niet over het zelfstandig instellen van een vordering na verjaring.

Een voorbeeld

Een leverancier heeft jaren geleden ondeugdelijk geleverd en heeft nooit gefactureerd. Nu stuurt hij alsnog een rekening en dreigt met incasso. De afnemer kan zich op ontbinding beroepen om die vordering af te weren, ook al zou hij zelf niet meer met succes ontbinding hebben kunnen vorderen.

In de praktijk

Wacht niet af als u ontevreden bent: klaag tijdig, maan aan en ontbind als het moet. Naast deze verjaring gelden bij veel overeenkomsten ook klachttermijnen, die korter kunnen zijn.

• Bewaar uw dossier ook nadat de zaak lijkt te zijn doodgebloed, want u kunt het later als verweer nodig hebben.
• Krijgt u een oude rekening, onderzoek dan zowel de verjaring van die vordering zelf als de mogelijkheid haar met een beroep op ontbinding af te weren.