Boek 6 Artikel 219 (6:219 BW)

Artikel 6:219 BW gaat over de vraag of u een gedaan aanbod nog kunt terugnemen. Het uitgangspunt is dat dit mag: een aanbod kan worden herroepen. Daarop maakt de wet twee uitzonderingen. Bevat het aanbod een termijn voor de aanvaarding, dan is het niet herroepelijk. Hetzelfde geldt als de onherroepelijkheid op een andere manier uit het aanbod volgt, bijvoorbeeld doordat de aanbieder uitdrukkelijk schrijft dat hij het niet zal intrekken.

Aanbod met en zonder termijn

Wie een termijn noemt, bindt zich voor die periode; is de termijn verstreken zonder aanvaarding, dan vervalt het aanbod. Noemt het aanbod geen termijn, dan regelt artikel 6:221 BW wanneer het vervalt: een mondeling aanbod als het niet onmiddellijk wordt aanvaard, een schriftelijk aanbod als het niet binnen een redelijke tijd wordt aanvaard. Tot dat moment kan een aanbod zonder termijn worden herroepen, binnen de grenzen van het tweede lid.

Tot welk moment

Het tweede lid noemt twee momenten waarop de mogelijkheid tot herroeping eindigt: de aanvaarding, en het verzenden van een mededeling die de aanvaarding inhoudt. Wat het eerst gebeurt, telt. Heeft de ander zijn akkoord op de post gedaan of per e-mail verstuurd, dan is de grens dus bereikt, ook als de aanbieder van dat bericht nog niets weet. De wet legt het beslissende moment hier bij een handeling van degene die aanvaardt.

Het vrijblijvende aanbod

Zegt de aanbieder erbij dat zijn aanbod vrijblijvend is, dan schuift die grens op. Hij mag dan nog herroepen na de aanvaarding, mits hij dat onverwijld doet, dus zonder onnodig uitstel nadat hij van de aanvaarding hoorde. Dat is de betekenis van dat veelgebruikte woord in offertes: het geeft de aanbieder een korte bedenkruimte nadat de klant al ja heeft gezegd. Wacht hij daarmee, dan is de overeenkomst alsnog gesloten.

Het optiebeding

Het derde lid regelt de optie. Verbindt een partij zich om, als de wederpartij dat wil, met haar een bepaalde overeenkomst te sluiten, dan geldt dat als een onherroepelijk aanbod. De optiehouder kan dus zelf kiezen of hij ervan gebruikmaakt, en de ander kan zich er in de tussentijd niet aan onttrekken. Roept de optiehouder de optie in, dan is de overeenkomst rond zonder dat er nog een handeling van de aanbieder nodig is.

Een voorbeeld

Een leverancier stuurt op maandag een offerte met de mededeling dat die veertien dagen geldig is. Vraagt hij op woensdag om de offerte als vervallen te beschouwen omdat zijn inkoopprijzen zijn gestegen, dan kan dat niet: het aanbod bevat een termijn voor aanvaarding en is daarom niet herroepelijk. Had hij geen termijn genoemd en de offerte vrijblijvend gedaan, dan mag hij zelfs nog direct na de aanvaarding terugkomen, mits hij dat meteen laat weten.

In de praktijk

Voor wie aanbiedt, bepaalt de formulering van het aanbod hoeveel vrijheid er overblijft: een termijn voor aanvaarding maakt het aanbod onherroepelijk, de vermelding vrijblijvend laat juist ruimte om nog na de aanvaarding terug te komen. Voor wie aanvaardt, is het verzendmoment van het akkoord van belang, omdat daarna in beginsel niet meer kan worden herroepen; bewijs van dat moment maakt het eenvoudiger dat aan te tonen. Bij een vrijblijvend aanbod blijft na de aanvaarding nog de mogelijkheid van een onverwijlde herroeping open.