Boek 6 Artikel 277 (6:277 BW)

Ontbinding haalt u uit het contract, maar zij vergoedt uw schade niet. Daarvoor is dit artikel er. Wordt een overeenkomst geheel of gedeeltelijk ontbonden, dan moet de partij wier tekortkoming daarvoor de grond gaf, de schade vergoeden die de ander lijdt doordat er geen wederzijdse nakoming plaatsvindt maar ontbinding.

Welke schade het betreft

Het gaat om het nadeel van het uitblijven van de uitvoering. Denk aan het prijsverschil doordat u elders duurder moest inkopen, aan omzet die u misliep doordat een machine niet werd geleverd, aan kosten van vervangend vervoer of tijdelijke huisvesting, en aan kosten die u tevergeefs hebt gemaakt ter voorbereiding van de overeenkomst.

Naast de ongedaanmaking

Deze vergoeding staat naast de afwikkeling van de artikelen 6:271 en 6:272 BW. Eerst gaan de prestaties over en weer terug of wordt er een waardevergoeding betaald; daarna wordt gekeken welk nadeel er per saldo overblijft. Dat voorkomt dat u tweemaal hetzelfde vordert.

Alleen bij toerekenbaarheid

Kan de tekortkoming de schuldenaar niet worden toegerekend, dan is deze vergoedingsplicht sterk beperkt: zij geldt dan alleen binnen de grenzen van artikel 6:78 BW, de regeling over het voordeel dat de schuldenaar in verband met de overmacht heeft genoten. Bij echte overmacht kunt u dus wel ontbinden, maar krijgt u in beginsel geen schadevergoeding.

Dat verschil is belangrijk. Voor ontbinding is een tekortkoming nodig, maar daarmee bent u er nog niet: zolang nakoming niet blijvend of tijdelijk onmogelijk is, moet de ander eerst in verzuim zijn, en een tekortkoming die van bijzondere aard of van geringe betekenis is, draagt een ontbinding met al haar gevolgen niet. Wat voor ontbinding niet nodig is, is toerekenbaarheid. Voor schadevergoeding is dat wel nodig: de tekortkoming moet aan de ander zijn toe te rekenen, door zijn schuld of doordat zij voor zijn risico komt volgens de wet, de gemaakte afspraak of de verkeersopvattingen.

Hoe u de schade begroot

• Vergelijk twee situaties: hoe u eraan toe was geweest bij correcte nakoming, en hoe u er nu voor staat.
• Beperk uw schade en houd de kosten daarvan bij; die redelijke kosten komen zelf ook voor vergoeding in aanmerking.
• Onderbouw met stukken: offertes van een vervangende leverancier, facturen, een berekening van misgelopen omzet.

Een voorbeeld. Een bedrijf bestelt een vervangende koelinstallatie die nooit wordt geleverd. Na een aanmaning ontbindt het de overeenkomst en koopt elders, tweeduizend euro duurder en drie weken later. Het prijsverschil en de aantoonbare schade door de vertraging kunnen op de eerste leverancier worden verhaald, mits de tekortkoming aan hem is toe te rekenen.

In de praktijk

Vorder uw schade in dezelfde brief waarin u ontbindt, of kondig haar daar in elk geval aan. Verzamel meteen bewijs van de vervangende oplossing die u moest treffen. Houd er rekening mee dat een geldige beperking van aansprakelijkheid in het contract deze vordering kan begrenzen, en dat eigen schuld aan uw kant tot vermindering kan leiden.