- Indien iemand ten gevolge van een gebeurtenis waarvoor een ander jegens hem aansprakelijk is overlijdt, is die ander verplicht tot vergoeding van schade door het derven van levensonderhoud: a. aan de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot, de geregistreerde partner en de minderjarige kinderen van de overledene, tot ten minste het bedrag van het hun krachtens de wet verschuldigde levensonderhoud; b. aan andere bloed- of aanverwanten van de overledene, mits deze reeds ten tijde van het overlijden geheel of ten dele in hun levensonderhoud voorzag of daartoe krachtens rechterlijke uitspraak verplicht was; c. aan degenen die reeds vóór de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid berust, met de overledene in gezinsverband samenwoonden en in wier levensonderhoud hij geheel of voor een groot deel voorzag, voor zover aannemelijk is dat een en ander zonder het overlijden zou zijn voortgezet en zij redelijkerwijze niet voldoende in hun levensonderhoud kunnen voorzien; d. aan degene die met de overledene in gezinsverband samenwoonde en in wiens levensonderhoud de overledene bijdroeg door het doen van de gemeenschappelijke huishouding, voor zover hij schade lijdt doordat na het overlijden op andere wijze in de gang van deze huishouding moet worden voorzien.
- Bovendien is de aansprakelijke verplicht aan degene te wiens laste de kosten van lijkbezorging zijn gekomen, deze kosten te vergoeden, voor zover zij in overeenstemming zijn met de omstandigheden van de overledene.
- Voorts is de aansprakelijke verplicht tot vergoeding van een bij of krachtens algemene maatregel van bestuur vast te stellen bedrag of bedragen voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat, geleden door de in lid 4 genoemde naasten als gevolg van het overlijden.
- De naasten, bedoeld in lid 3, zijn: a. de ten tijde van de gebeurtenis niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot of geregistreerde partner van de overledene; b. de levensgezel van de overledene, die ten tijde van de gebeurtenis duurzaam met deze een gemeenschappelijke huishouding voert; c. degene die ten tijde van de gebeurtenis ouder van de overledene is; d. degene die ten tijde van de gebeurtenis het kind van de overledene is; e. degene die ten tijde van de gebeurtenis duurzaam in gezinsverband de zorg voor de overledene heeft; f. degene voor wie de overledene ten tijde van de gebeurtenis duurzaam in gezinsverband de zorg heeft; g. een andere persoon die ten tijde van de gebeurtenis in een zodanige nauwe persoonlijke relatie tot de overledene staat, dat uit de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeit dat hij voor de toepassing van lid 3 als naaste wordt aangemerkt.
- Hij die krachtens de vorige leden tot schadevergoeding wordt aangesproken, kan hetzelfde verweer voeren, dat hem tegenover de overledene zou hebben ten dienste gestaan.
- Geen recht op vergoeding van de in lid 3 bedoelde schade bestaat, voor zover de rechthebbende op grond van dezelfde gebeurtenis reeds een vergoeding uit hoofde van artikel 107 lid 1 onder b heeft ontvangen.
←
Terug 6:107a · Verhaal door de werkgever van doorbetaald loon
Verder 6:109 · Matiging van een wettelijke plicht tot schadevergoeding
→
Boek 6 Artikel 108 (6:108 BW)
Schade van nabestaanden na een dodelijk ongeval
Wettekst
Toelichting
Overlijdt iemand door een gebeurtenis waarvoor een ander aansprakelijk is, dan verliezen de nabestaanden niet alleen een dierbare maar vaak ook inkomen en zorg. Dit artikel bepaalt welke schade zij vergoed kunnen krijgen. Het gaat om drie dingen: het levensonderhoud dat zij derven, de kosten van de uitvaart, en een vast bedrag voor het verdriet van een omschreven kring naasten. De aanspraken staan op zichzelf en zijn niet de schade van de overledene.
Gederfd levensonderhoud
De wet noemt vier groepen die aanspraak kunnen maken op vergoeding wegens het wegvallen van levensonderhoud.
- Partner en minderjarige kinderen. De echtgenoot die niet van tafel en bed was gescheiden, de geregistreerde partner en de kinderen die nog minderjarig zijn, ten minste tot het bedrag dat de wet hun aan levensonderhoud toekent.
- Andere familieleden. Bloed- en aanverwanten voor wie de overledene al in het levensonderhoud voorzag of daartoe verplicht was op grond van een rechterlijke uitspraak.
- Huisgenoten. Wie al voor de gebeurtenis met de overledene samenwoonde en grotendeels van hem afhankelijk was, mits aannemelijk is dat dit zou zijn voortgezet en zij niet redelijkerwijs zelf in hun onderhoud kunnen voorzien.
- De huishoudelijke bijdrage. Wie met de overledene samenwoonde en profiteerde van het feit dat deze de huishouding deed, voor zover er nu op een andere manier in moet worden voorzien.
Uitvaartkosten en de vergoeding voor naasten
Wie de kosten van de uitvaart heeft gedragen, kan die vergoed krijgen voor zover zij passen bij de omstandigheden van de overledene. Daarnaast bestaat er een vergoeding voor het verdriet van naasten, met bedragen die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur zijn vastgesteld. De kring van naasten is dezelfde soort kring als bij ernstig letsel: partner, levensgezel, ouder, kind, degene die duurzaam in gezinsverband zorg gaf of ontving, en wie in een zo nauwe persoonlijke relatie stond dat het redelijk is hem daartoe te rekenen.
Verweren en samenloop
Degene die wordt aangesproken kan dezelfde verweren voeren die hij tegenover de overledene had kunnen voeren. Had de overledene bijvoorbeeld zelf een aandeel in het ongeval, dan werkt dat door in de aanspraken van de nabestaanden. Verder geldt dat er geen recht bestaat op de vergoeding voor naasten voor zover iemand voor dezelfde gebeurtenis al de vergoeding wegens ernstig en blijvend letsel op grond van artikel 6:107 BW heeft ontvangen.
Een voorbeeld
Een kostwinner met twee jonge kinderen komt om bij een bedrijfsongeval. De partner kan vergoeding vragen van het inkomen dat wegvalt, rekening houdend met wat het gezin zonder het ongeval te besteden zou hebben gehad. Daarnaast komen de uitvaartkosten voor vergoeding in aanmerking en bestaat er voor de partner en de kinderen aanspraak op de vaste vergoeding voor naasten. Deed de overledene daarnaast het grootste deel van het huishouden, dan telt ook dat verlies mee.
In de praktijk
Verzamel gegevens over het inkomen en de gezinssituatie van vóór het overlijden: loonstroken, aangiften, vaste lasten en de verdeling van zorgtaken. Bewaar de nota van de uitvaart. Meld de aanspraken schriftelijk bij de aansprakelijke partij of haar verzekeraar. Verwacht een discussie over wat het gezin werkelijk te besteden zou hebben gehad, en laat u daarbij niet onder druk zetten om snel te tekenen voor een bedrag dat u nog niet kunt overzien.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Geen strengere eisen voor samenwonende partners; beslissend is of de behoefte aan levensonderhoud is toegenomen
Na een dodelijk ongeval vorderde de ongehuwde partner van de overledene vergoeding van gederfd levensonderhoud en van kosten van huishoudelijke hulp. De Hoge Raad oordeelde dat aan samenwonenden geen strengere eisen mogen worden gesteld dan aan gehuwden: het gaat er steeds om of de behoefte aan levensonderhoud van de nabestaande door het overlijden is toegenomen, bezien naar de concrete situatie van die huishouding. Dat beide partners een eigen inkomen hadden, is op zichzelf niet beslissend. Ook de post huishoudelijke hulp is niet beperkt tot huishoudens waarin de overledene alle taken verrichtte.
-
Kosten van huishoudelijke hulp hoeven niet daadwerkelijk te zijn gemaakt, maar het behoeftecriterium geldt ook daar
Na een verkeersongeval waarbij hun moeder overleed, vorderden twee jonge kinderen vergoeding van de kosten van huishoudelijke hulp tot aan hun meerderjarigheid. Omdat het grotendeels om nog niet ingetreden schade ging, moest die worden begroot op de voet van artikel 6:105 BW. De Hoge Raad oordeelde dat daarbij niet beslissend is of al daadwerkelijk professionele huishoudelijke hulp is ingeschakeld, en dat moet worden uitgegaan van de na het ongeval bekende concrete omstandigheden waarin de kinderen tot hun meerderjarigheid zullen verkeren. Dat de achterblijvende ouder opnieuw trouwt of gaat samenleven, mag daarbij niet in aanmerking worden genomen, omdat de onderhoudslast dan ten onrechte op de nieuwe partner zou komen te rusten in plaats van op de aansprakelijke persoon.
-
Ook niet-financiele bijdragen tellen mee bij het begroten van gederfd levensonderhoud
Na een dodelijk bedrijfsongeval vorderde de nabestaande partner vergoeding van gederfd levensonderhoud. De Hoge Raad overwoog dat moet worden vergeleken wat de overledene feitelijk placht te verstrekken met de positie waarin de nabestaande door het overlijden daadwerkelijk is komen te verkeren. Daarbij tellen niet alleen financiele bijdragen mee, maar ook bijdragen van andere aard, zoals het verrichten van huishoudelijke taken en het leveren van een bijdrage aan de opvoeding. Het arrest verbreedt daarmee de maatstaf voor het begroten van overlijdensschade.
-
Het behoeftecriterium van art. 6:108 BW geldt ook voor de kosten van huishoudelijke hulp
Een nabestaande vorderde na het overlijden van zijn echtgenote vergoeding van de kosten van huishoudelijke hulp. De Hoge Raad oordeelde dat de in de aanhef van art. 6:108 BW besloten beperking - geen aanspraak op schadevergoeding voor zover de nabestaande, gelet op alle omstandigheden van het geval, ondanks zijn schade niet als behoeftig kan worden aangemerkt - ook geldt voor het geval van lid 1 onder d. Het hof had ten onrechte geoordeeld dat behoeftigheid voor die post niet was vereist. Het arrest maakt duidelijk dat het behoeftecriterium de hele bepaling beheerst.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.