Boek 6 Artikel 62 (6:62 BW)

Wie zelf in verzuim is, mag geen dwangmiddelen inzetten tegen de ander. Dit korte artikel legt dat vast: gedurende het verzuim van de schuldeiser is hij niet bevoegd maatregelen tot executie te nemen. De incasso staat dus stil zolang hij de nakoming verhindert of zijn eigen verplichting niet nakomt.

Waar het over gaat

Executie is het gebruik van dwangmiddelen om een titel ten uitvoer te leggen: beslag leggen op goederen of op een bankrekening, een ontruiming laten uitvoeren, een dwangsom innen. De hulp van een deurwaarder en de regels van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering zijn daarbij het kader. Dit artikel zegt dat die weg tijdelijk is afgesloten voor een schuldeiser in verzuim.

• Beslag. Niet toegestaan zolang het verzuim duurt.
• Tenuitvoerlegging van een vonnis. Ook die moet wachten.

- Innen van dwangsommen. Wat samenhangt met een nakoming die u zelf verhindert, kunt u niet doorzetten.

Waarom dit nodig is

Zonder deze bepaling zou een schuldeiser de nakoming kunnen frustreren en tegelijk de schuldenaar met dwangmiddelen kunnen bestoken. Dat is niet te rijmen met de gedachte dat verzuim voortkomt uit een tekortkoming. De wet ontneemt hem daarom het zwaarste instrument zolang het beletsel aan zijn eigen kant ligt.

Een voorbeeld. Een opdrachtgever heeft een vonnis waarin een aannemer tot herstel is veroordeeld op straffe van een dwangsom, maar laat de aannemer vervolgens niet op het werk toe. Zolang die situatie duurt, is hij in verzuim en kan hij de dwangsommen niet innen. Verleent hij alsnog toegang, dan eindigt zijn verzuim en herleven zijn mogelijkheden voor de toekomst.

Wat de schuldenaar hiermee kan

Wordt u geconfronteerd met executiemaatregelen terwijl de ander zelf in verzuim is, wijs daar dan schriftelijk op en verzoek de maatregelen te staken. Gaat de schuldeiser door, dan kunt u de rechter vragen de executie te schorsen. Onderbouw daarbij feitelijk waarom de schuldeiser in verzuim is: welke medewerking ontbreekt of welke eigen verplichting hij niet nakomt.

De grenzen

Het verbod duurt zolang het verzuim duurt en niet langer. Aan dat verzuim komt pas een einde wanneer de schuldeiser het beletsel werkelijk wegneemt: alsnog meewerkt, de aangeboden prestatie aanneemt of zijn eigen verplichting nakomt. Een enkele toezegging dat hij voortaan zal meewerken is daarvoor niet genoeg. Wel moet hij de schuldenaar daarna eerst de gelegenheid geven alsnog na te komen voordat hij tot executie overgaat, en hem opnieuw in verzuim brengen voordat hij aanspraak kan maken op de gevolgen daarvan. Het verbod ziet bovendien op executie; het betekent niet dat de vordering zelf vervalt.

In de praktijk

Bent u schuldeiser, ga dan vóór elke incassostap na of u alles hebt gedaan wat van u wordt verwacht. Een beslag dat later onrechtmatig blijkt, kan u schadeplichtig maken. Bent u schuldenaar, reageer dan meteen en stel u tegelijk beschikbaar voor nakoming; een beroep op schuldeisersverzuim is het sterkst als u laat zien dat u zelf klaarstaat.