Boek 6 Artikel 230u (6:230u BW)

Een verkoper die bij mensen thuis of op straat contracten sluit, mag geen aanbod doen waarvan hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat de consument het financieel niet aankan. Dit artikel legt die verantwoordelijkheid uitdrukkelijk bij de handelaar en niet bij de klant die zich laat overtuigen.

Waar het verbod op ziet

Het gaat om aanbiedingen buiten de verkoopruimte: aan de deur, op een informatieavond, tijdens een straatactie of bij een huisbezoek. Wie het initiatief tot die ontmoeting nam, doet daarbij niet ter zake; ook een verkoper die op uw eigen verzoek langskomt valt eronder. In die situatie ontbreekt precies wat een winkel wel biedt: tijd, vergelijkingsmateriaal en de mogelijkheid om weg te lopen. De wet legt daarom een extra rem op de verkoper. Alleen bij het aparte kredietverbod van artikel 6:230z BW telt een bezoek dat vooral uit uw eigen initiatief voortkomt in beginsel niet mee.

Weten of moeten vermoeden

De handelaar hoeft geen zekerheid te hebben. Genoeg is dat hij het redelijkerwijs moest vermoeden. Signalen die hij niet mag negeren, zijn een klant die zegt dat hij van een uitkering leeft, een maandlast die duidelijk niet past bij wat de klant vertelt, of een reeks abonnementen die al loopt. Wie zulke signalen wegwuift en toch laat tekenen, overtreedt dit verbod.

Verplichtingen die uit de overeenkomst voortvloeien

Het verbod kijkt niet alleen naar de prijs van vandaag, maar naar alles wat de consument door de overeenkomst op zijn bord krijgt: maandtermijnen, de looptijd, verplichte afname, onderhoud of een boete bij tussentijds opzeggen. Een aanbod van vijftig euro per maand kan bij een lange looptijd een verplichting van duizenden euro's zijn.

Wat u eraan hebt

Dit artikel staat niet op zichzelf. Naast dit verbod hebt u bij een overeenkomst buiten de verkoopruimte een bedenktijd waarbinnen u zonder opgave van redenen kunt ontbinden, en gelden de informatieplichten van artikel 6:230t BW. Voor krediet dat aan de deur wordt aangeprezen bestaat bovendien een eigen, strenger verbod met een uitdrukkelijke sanctie in artikel 6:230z BW.

• Eerst kijken naar de bedenktijd. Bent u nog binnen de termijn, dan is ontbinden meestal de snelste weg en hoeft u de discussie over draagkracht niet te voeren.
• Is de bedenktijd voorbij, dan kan een overtreding van dit verbod meewegen bij de vraag of de handelaar u aan de overeenkomst mag houden en of hij onrechtmatig tegenover u heeft gehandeld.

Een voorbeeld. Een verkoper komt langs bij een bewoner van een aanleunwoning en verkoopt hem een pakket zonnepanelen met een looptijd van vijftien jaar, terwijl uit het gesprek blijkt dat de bewoner alleen een klein pensioen heeft en het huis huurt. De verkoper wist genoeg. Ook als de bewoner enthousiast tekende, had het aanbod niet gedaan mogen worden.

In de praktijk

Schrijf zo snel mogelijk op wat er is gezegd en wie er bij het gesprek waren, en bewaar het contract met de datum. Betaal niet vooruit en teken geen machtiging voordat u de stukken hebt gelezen. Gaat het om een familielid dat door een verkoper aan de deur is overgehaald, kijk dan eerst of de bedenktijd nog loopt en stuur de ontbinding schriftelijk.