- Een verkoper die van de notaris betaling heeft ontvangen, is verplicht desverlangd aan hem wiens goed is verkocht, en aan de schuldenaar binnen één maand na de betaling rekening en verantwoording te doen.
- Een hypotheekhouder, een schuldeiser of een beperkt gerechtigde, die in de rangregeling is begrepen, kan binnen één maand na de sluiting daarvan gelijke rekening en verantwoording vragen, indien hij daarbij een rechtstreeks belang heeft.
Boek 3 Artikel 272 (3:272 BW)
Rekening en verantwoording na de uitbetaling van de opbrengst
Wettekst
Toelichting
Wie na een executieverkoop geld van de notaris ontvangt, moet kunnen uitleggen wat hij ermee heeft gedaan. De verkopende schuldeiser is daarom verplicht om, als daarom wordt gevraagd, binnen één maand na de betaling rekening en verantwoording af te leggen aan degene wiens goed is verkocht en aan de schuldenaar. Ook andere betrokkenen die in de rangregeling zijn begrepen kunnen zo'n verantwoording vragen, mits zij daarbij een rechtstreeks belang hebben.
Wat rekening en verantwoording inhoudt
Het is een overzicht dat laat zien wat er is binnengekomen en waaraan het is besteed: de opbrengst, de kosten van de executie, de rente, de aflossing van de hoofdsom en wat er is doorbetaald. Het gaat niet om een globale mededeling maar om een controleerbare afrekening. Alleen zo kan de ander nagaan of de bedragen kloppen en of er terecht niets is overgebleven.
Waarom dit ertoe doet
Voor de oud-eigenaar en de schuldenaar hangt hier veel van af. De opbrengst bepaalt hoeveel er van de schuld resteert, en die restschuld kan iemand nog jaren volgen. Rekenfouten, te ruim opgevoerde kosten of vergeten betalingen werken direct door in dat bedrag. De verantwoordingsplicht geeft hun het middel om die cijfers te controleren zonder eerst een procedure te hoeven starten.
De termijnen
De wet werkt met twee keer één maand. De verkoper moet binnen een maand na de betaling verantwoording afleggen als daarom wordt gevraagd. Wie als hypotheekhouder, schuldeiser of beperkt gerechtigde in de rangregeling zat, kan dezelfde verantwoording vragen binnen een maand nadat die regeling is gesloten. Voor die laatste groep geldt een extra eis: er moet een rechtstreeks belang zijn. Wie door de verdeling niet in zijn eigen positie wordt geraakt, kan geen inzage afdwingen.
Een voorbeeld. Na de veiling van een woning krijgt de oud-eigenaar te horen dat er niets overblijft en dat er zelfs een restschuld is. Hij vraagt de bank om rekening en verantwoording. Uit het overzicht blijkt welke kosten in mindering zijn gebracht en hoe de rente is berekend. Ziet hij daarin een post die niet klopt, dan heeft hij een concreet aanknopingspunt om die aan te vechten.
In de praktijk
- Vraag er actief om. De verplichting ontstaat pas als u erom verzoekt; doe dat schriftelijk en op tijd.
- Let op de maand. De termijnen zijn kort, zeker voor wie in de rangregeling zat.
- Bewaar de stukken. De verantwoording is het basisdocument voor elk gesprek over de restschuld dat daarna volgt.
Deze bepaling sluit het traject af dat begint bij de afwikkeling van de koopprijs door de notaris en, bij meer belanghebbenden, via de rangregeling loopt. Wat er financieel van de executie is overgebleven, wordt hier zichtbaar gemaakt.