Boek 3 Artikel 62 (3:62 BW)

Hoe ver een gevolmachtigde mag gaan, hangt af van wat er in de volmacht staat. Dit artikel maakt daarbij een onderscheid tussen daden van beheer en daden van beschikking. Uitgangspunt is dat een ruim geformuleerde volmacht die laatste categorie niet vanzelf meeneemt. Moet de gevolmachtigde ook mogen beschikken, dan moet dat ondubbelzinnig zijn bepaald, en bij een algemene volmacht bovendien schriftelijk.

Algemene volmacht: alles behalve wat is uitgesloten

Het eerste lid geeft zelf de definitie: een algemene volmacht omvat alle zaken van de volmachtgever en alle rechtshandelingen, met uitzondering van wat er ondubbelzinnig van is uitgesloten. Ondanks die ruime omschrijving vallen daden van beschikking er alleen onder als schriftelijk en ondubbelzinnig is bepaald dat de volmacht zich ook daartoe uitstrekt.

Beheer tegenover beschikking

Het artikel omschrijft zelf niet wat onder beheer en wat onder beschikking valt.

De bijzondere volmacht

Het tweede lid gaat over de volmacht die voor bepaalde zaken of handelingen is gegeven. Twee situaties moeten worden onderscheiden. Is zo'n volmacht in algemene bewoordingen verleend, dan reikt zij alleen tot beschikkingshandelingen als dat ondubbelzinnig is bepaald. Is zij gegeven voor een bepaald doel, dan omvat zij volgens de tweede zin alle daden van beheer en van beschikking die dienstig kunnen zijn om dat doel te bereiken. De omschrijving van het doel bepaalt dan de grenzen van de bevoegdheid.

Een voorbeeld

Een eigenaar van twee bedrijfsruimten geeft een beheerkantoor een schriftelijke volmacht 'voor alle zaken betreffende de panden'. Het kantoor mag op grond daarvan de huur innen, huurders aanmanen en reparaties laten uitvoeren. Een van de panden verkopen of er een hypotheekrecht op vestigen mag het niet, omdat de volmacht dat niet ondubbelzinnig noemt. Machtigt de eigenaar het kantoor later uitdrukkelijk 'om het tweede pand te verkopen', dan is dat een volmacht met een bepaald doel. Het kantoor mag dan een makelaar inschakelen, de koopovereenkomst sluiten en namens de eigenaar meewerken aan de levering van het pand, want die handelingen zijn dienstig om dat doel te bereiken. Voor sommige handelingen stelt de wet aan de volmacht nog een eigen vormvereiste; dat blijft naast dit artikel gelden.

In de praktijk

Een volmacht die concreet vermeldt welk goed het betreft, welke handeling en of de gevolmachtigde ook mag verkopen of bezwaren, laat weinig ruimte voor twijfel. Wie zaken doet met een gevolmachtigde en een beschikkingshandeling voor zich heeft, kan de bevoegdheid alleen beoordelen aan de hand van de tekst van de volmacht zelf. Ontbreekt de bevoegdheid, dan is de volmachtgever in beginsel niet gebonden, tenzij hij zelf de schijn van bevoegdheid heeft gewekt; dat laatste regelt artikel 3:61 BW.