Boek 3 Artikel 65 (3:65 BW)

Wie zijn zaken uit handen geeft, machtigt soms twee of meer mensen tegelijk: twee kinderen, twee medewerkers, twee bestuurders. De vraag is dan of zij alleen samen mogen optreden of ieder voor zich. Dit artikel kiest voor het laatste: zijn zij samen gemachtigd, dan is ieder van hen zelfstandig bevoegd. Wie dat niet wil, moet dat bij de volmacht uitdrukkelijk anders regelen.

De hoofdregel: ieder alleen

De wet gaat ervan uit dat een volmacht aan meer personen het handelen makkelijker moet maken, niet moeilijker. Daarom mag ieder van hen zonder de ander optreden. De volmachtgever is dus gebonden aan wat de een doet, ook als de ander van niets weet of het er niet mee eens is. Er is geen onderling overleg vereist en de wederpartij hoeft niet te controleren of dat overleg heeft plaatsgevonden.

Anders bepalen kan wel

De regel geldt alleen als er niets anders is bepaald. De volmachtgever kan dus voorschrijven dat de gevolmachtigden alleen gezamenlijk mogen handelen, dat de een boven een bepaalde grens de ander nodig heeft, of dat de een uitsluitend de post afhandelt en de ander de betalingen doet. Aan zo'n beperking stelt de wet geen vorm- of kenbaarheidseis: zij begrenst de bevoegdheid ook als zij niet in de tekst van de volmacht staat. Of de wederpartij toch beschermd is, hangt ervan af of zij op grond van een verklaring of gedraging van de volmachtgever redelijkerwijs een toereikende volmacht mocht aannemen; dat regelt artikel 3:61 BW.

Wat de wederpartij mag aannemen

Voor wie zaken doet met een van de gevolmachtigden is dit artikel gunstig. Blijkt uit de volmacht dat twee personen zijn gemachtigd zonder verdere clausule, dan mag u met een van hen handelen. Staat er wel een beperking in, dan moet u zich daaraan houden; wie een beperking in de tekst over het hoofd ziet, kan zich moeilijk beroepen op vertrouwen dat er geen beperking was.

Een voorbeeld. Een ouder machtigt beide kinderen om de financiële zaken te regelen tijdens een lang verblijf in het buitenland. Het ene kind zegt een abonnement op en betaalt de vaste lasten, het andere kind weet daar niets van. De opzegging en de betalingen zijn geldig: de ouder is gebonden. Wilde de ouder dat de kinderen alles samen doen, dan had dat in de volmacht moeten staan.

Wat als de gevolmachtigden elkaar tegenspreken

Handelen beide gevolmachtigden zelfstandig maar in tegengestelde zin, dan is dat naar buiten toe lastig: beide handelingen vallen binnen de bevoegdheid en zijn dus geldig verricht. De volmachtgever kan daardoor tegenover twee wederpartijen gebonden zijn en zit met de gevolgen. Dat de gevolmachtigden het onderling oneens zijn, maakt hun handelen niet onbevoegd; het conflict blijft een kwestie tussen de volmachtgever en zijn gevolmachtigden.

In de praktijk

Machtigt u meer dan één persoon, schrijf dan op hoe zij zich tot elkaar verhouden: ieder zelfstandig, of alleen samen, of ieder op een eigen terrein. Vermeld eventuele grenzen in bedragen of soorten handelingen concreet. Wie zaken doet met een van meerdere gevolmachtigden, vraagt om de volledige tekst van de volmacht en leest de clausule over gezamenlijk handelen; die ene zin bepaalt of de handeling de volmachtgever bindt.