Boek 1 Artikel 110 (1:110 BW)

Een procedure kost tijd, en in die tijd kan het vermogen dat u wilt beschermen verder slinken. Daarom bepaalt de wet dat de echtgenoot die opheffing van de gemeenschap verzoekt, tot behoud van zijn recht maatregelen kan nemen. Welke dat zijn, staat in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering; deze bepaling verwijst daarnaar.

Waarom dit nodig is

De grond voor een verzoek tot opheffing is meestal juist dat de ander schulden maakt of vermogen verspilt. Zou u tot de uitspraak moeten toezien, dan zou de opheffing bij toewijzing een lege huls zijn: er valt dan niets meer te verdelen. Met bewarende maatregelen kunt u het vermogen op zijn plaats houden totdat de rechter heeft beslist.

Wat voor maatregelen dat zijn

• Bewaring van goederen: voorkomen dat zaken worden verkocht of verdwijnen.
• Beslag tot bewaring van recht: het procesrecht kent daarvoor vormen die vooraf toestemming van de rechter vragen.
• Boedelbeschrijving en waardering: laten vastleggen wat er is en wat het waard is, zo nodig na verzegeling.

De concrete voorwaarden, de vorm van het verzoek en de termijnen staan in het procesrecht en niet in dit boek. Uw advocaat beoordeelt welke maatregel past en wat daarvoor nodig is.

Bij wie moet u zijn

Zowel het verzoek tot opheffing als de bewarende maatregelen lopen via de rechter; voor het verzoek tot opheffing heeft u een advocaat nodig. Dat is meteen het praktische advies: bespreek de bewarende maatregelen in hetzelfde gesprek als het verzoek zelf, zodat er geen weken verloren gaan.

Wat het niet is

Deze bepaling geeft geen vrijbrief om zelf geld weg te halen, rekeningen leeg te trekken of spullen mee te nemen. Zulke eigenmachtige stappen kunnen u duur komen te staan, bijvoorbeeld doordat u uw recht op afstand verspeelt of zelf schadeplichtig wordt. Het gaat om maatregelen die de wet kent en die via de rechter lopen.

In de praktijk

Een man vraagt opheffing van de gemeenschap omdat zijn vrouw het spaargeld in korte tijd door risicovolle investeringen laat verdampen. Zijn advocaat vraagt tegelijk verlof voor een bewarende maatregel op de resterende beleggingsrekening. Zo is er bij de uitspraak nog iets te verdelen. Handelt hij pas na de beschikking, dan is de kans groot dat er niets meer over is.

Wacht dus niet af tot de zitting. Wie ziet dat het vermogen wegloopt, moet vroeg met zijn advocaat bespreken welke bewarende stap mogelijk en verantwoord is.