Boek 1 Artikel 406a (1:406a BW)

Een minderjarig kind kan niet zelf naar de rechter stappen. Artikel 1:406a BW wijst daarom aan wie dat namens het kind doet als het verzoek berust op artikel 1:394 BW. Dat artikel legt een onderhoudsplicht op twee personen die juridisch geen ouder zijn: de verwekker van een kind dat alleen een moeder heeft, en de levensgezel van de moeder die met de verwekking heeft ingestemd. Degene die het gezag over het kind heeft, kan zo'n verzoek ten behoeve van het kind indienen. Voor een ouder of voogd geldt daarbij geen extra drempel.

Wie het verzoek doet

De wet knoopt hier aan bij het gezag, niet bij het ouderschap. Meestal is dat de moeder, maar het kan ook een voogd zijn of een ander die het gezag uitoefent. Het verzoek wordt gedaan ten behoeve van het kind: de aanspraak is die van het kind, de gezagsdrager treedt alleen op als degene die het kind vertegenwoordigt.

Geen machtiging vooraf

De tweede zin haalt een obstakel weg. Voor bepaalde handelingen schrijft artikel 1:349 BW in het eerste en tweede lid een machtiging voor. Voor dit verzoek geldt die eis niet: de ouder of voogd kan meteen naar de rechtbank, zonder eerst toestemming te hoeven vragen. Dat scheelt een stap en, belangrijker, tijd — en tijd telt hier, omdat artikel 1:403 BW begrenst over welke periode in het verleden nog een bijdrage verschuldigd kan zijn.

Waarom deze regel er staat

De onderhoudsplicht waar het hier om gaat, rust op iemand die geen juridische ouder van het kind is geworden. Er is dan geen tweede ouder die vanzelfsprekend voor het kind opkomt. Zonder een bepaling als deze zou onduidelijk zijn wie het verzoek mag doen en of daar eerst toestemming voor nodig is. Artikel 1:406a BW regelt beide vragen in twee zinnen.

Een voorbeeld. Een moeder heeft alleen het gezag over haar zoon. De man met wie zij een relatie had, heeft het kind niet erkend en draagt niets bij. Zij kan zelf een verzoek indienen om een bijdrage van hem vast te laten stellen, zonder dat zij daarvoor eerst een machtiging nodig heeft.

Wat dit artikel niet regelt

Artikel 1:406a BW zegt niets over de vraag of de onderhoudsplicht bestaat en hoe hoog een bijdrage moet zijn. Dat volgt uit de bepaling waarop het verzoek is gegrond en uit de maatstaf van draagkracht en behoefte. Ook verandert het niets aan de afstamming: een bijdrage betekent niet dat er een familierechtelijke band ontstaat, en erkenning is er een aparte route voor met eigen gevolgen voor naam, gezag en erfrecht.

In de praktijk

• Ga na wie het gezag heeft. Die persoon dient het verzoek in namens het kind.
• Bereid het verzoek goed voor. Een advocaat is nodig voor de procedure bij de rechtbank en kan beoordelen of dit de juiste grondslag is.
• Houd de termijn in het oog. Hoe later het verzoek binnenkomt, hoe kleiner het deel van het verleden waarover nog iets verschuldigd is.

Voor de ouder die het kind verzorgt, is dit vooral een praktische bepaling: zij hoeft niet eerst langs de kantonrechter voor toestemming, maar kan het verzoek voor het kind rechtstreeks aan de rechtbank voorleggen.