Boek 1 Artikel 253e (1:253e BW)

Deze korte bepaling regelt het gevolg van een gezagsbeslissing. Wordt het verzoek van een ouder op grond van de artikelen 1:253b, 1:253c of 1:253d BW toegewezen, dan verliest degene die het gezag tot dan toe uitoefende dat gezag. Er kan immers niet tegelijk iemand anders alleen met het gezag zijn belast. Dat gevolg treedt niet in wanneer de beslissing er juist toe leidt dat de ouders het gezag samen krijgen.

Waarom dit apart is geregeld

De artikelen waarnaar wordt verwezen gaan over het toekennen van gezag, niet over het afnemen ervan. Zonder deze bepaling zou onduidelijk zijn wat er met het bestaande gezag gebeurt. De wetgever heeft dat gevolg daarom uitdrukkelijk vastgelegd: de toewijzing werkt automatisch door en er is geen aparte beslissing nodig om het gezag van de ander te doen eindigen.

Geen beëindiging van het gezag als maatregel

Dit gezagsverlies is iets anders dan de beëindiging van het gezag als kinderbeschermingsmaatregel. Daarvoor gelden eigen, veel zwaardere gronden, en daar gaat een procedure aan vooraf waarin de raad voor de kinderbescherming een rol speelt. Hier gaat het om de logische keerzijde van een beslissing waarin een ouder met het gezag wordt belast; er ligt geen oordeel over de opvoedkwaliteiten van de ander in besloten.

Wat blijft bestaan

De ouder die het gezag verliest, blijft ouder. De familierechtelijke betrekking, het recht op omgang en de plicht om bij te dragen in de kosten van verzorging en opvoeding blijven in stand, evenals het recht om over belangrijke zaken te worden geïnformeerd. Wat vervalt, is de bevoegdheid om beslissingen te nemen en het kind te vertegenwoordigen.

Bij gezamenlijk gezag

Leidt de beslissing tot gezamenlijk gezag, dan verliest niemand iets: de ouder die het gezag al had, houdt het en de ander komt erbij. Dat is precies wat de uitzondering in de tweede zin regelt. Voor de praktijk is dat de belangrijkste boodschap: een verzoek om gezamenlijk gezag kost de andere ouder zijn gezag niet.

Een voorbeeld. Het gezag over een dochter ligt volledig bij haar moeder. De vader verzoekt hem alleen met het gezag te belasten en de rechtbank wijst dat toe; de moeder verliest daarmee het gezag. Had hij om gezamenlijk gezag gevraagd en was dat toegewezen, dan hadden zij het gezag vanaf dat moment samen gehad.

In de praktijk

Denk bij het formuleren van uw verzoek goed na over wat u vraagt, want het gevolg verschilt sterk. Wilt u meebeslissen, vraag dan gezamenlijk gezag. Vraagt de andere ouder om eenhoofdig gezag, dan staat uw eigen gezag op het spel en is verweer voeren van belang; laat u daarover door een advocaat informeren.