Boek 1 Artikel 84 (1:84 BW)

Dit artikel regelt wie binnen het huwelijk de kosten van de huishouding draagt. Daaronder vallen ook de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen. De wet geeft een volgorde: eerst wordt betaald uit het gezamenlijke inkomen, daarna uit de eigen inkomens naar verhouding, vervolgens uit het gezamenlijke vermogen en pas als laatste uit de eigen vermogens, opnieuw naar verhouding.

De volgorde in gewone taal

• Gemeen inkomen eerst: inkomen dat in een gemeenschap van goederen valt, gaat als eerste naar de huishouding. Beslissend is dus waar het geld terechtkomt, niet wie het heeft binnengebracht.
• Daarna ieders eigen inkomen: wie meer verdient, draagt naar verhouding meer bij. Het is dus geen deling in gelijke helften.
• Dan het gezamenlijke vermogen: pas als de inkomens niet toereikend zijn, wordt aan spaargeld en bezittingen gekomen.
• Ten slotte de eigen vermogens: ook hier naar evenredigheid.

Bijzondere omstandigheden kunnen aan die volgorde in de weg staan. De wet laat daarmee ruimte voor situaties waarin strikte toepassing onredelijk zou uitpakken, bijvoorbeeld bij vermogen dat vaststaat voor een specifiek doel of bij een echtgenoot die buiten zijn schuld tijdelijk geen inkomen heeft.

Geld daadwerkelijk beschikbaar stellen

Naast het dragen van de kosten geldt een tweede verplichting: echtgenoten moeten uit de goederen die onder hun beheer staan ook echt voldoende geld ter beschikking stellen om die uitgaven te doen. Wie het geld beheert, mag de ander dus niet drooglaten. Ook hier geldt dat bijzondere omstandigheden anders kunnen meebrengen.

Zelf afspraken maken

Echtgenoten mogen bij schriftelijke overeenkomst een eigen regeling treffen die van deze volgorde afwijkt. Dat gebeurt vaak in huwelijkse voorwaarden, bijvoorbeeld met een afspraak over vaste stortingen op een gezamenlijke rekening. De eis van schriftelijkheid is hard: een mondelinge afspraak of een gewoonte volstaat niet.

Wie beslist bij ruzie

Komen echtgenoten er niet uit, dan beslist de rechtbank op verzoek van beiden of van één van hen. Een gegeven beschikking of een onderling getroffen regeling kan bij veranderde omstandigheden opnieuw aan de rechtbank worden voorgelegd en dan worden gewijzigd. Verandert het inkomen ingrijpend, dan zit u dus niet vast aan een regeling die niet meer past.

In de praktijk

Een echtpaar heeft in huwelijkse voorwaarden vastgelegd dat ieders inkomen privé blijft; hij verdient het dubbele van haar. Is over de huishouding verder niets geregeld, dan is er geen gemeen inkomen en komen de kosten uit hun eigen inkomens, in verhouding daartoe: hij draagt dus een groter deel van de huur, de boodschappen en de kosten voor de kinderen dan zij. Willen zij het anders verdelen, dan kan dat, maar dan schriftelijk en het liefst met hulp van de notaris of een adviseur.