Boek 1 Artikel 56 (1:56 BW)

Zolang een stuiting niet is opgeheven, mag het huwelijk niet worden voltrokken. Artikel 1:56 BW zegt dat, en regelt wat er gebeurt als er ondanks een lopende procedure toch is getrouwd.

Het verbod

Het verbod richt zich tot de ambtenaar van de burgerlijke stand: hij mag niet voltrekken. Voor het paar betekent het dat een geplande dag niet doorgaat zolang de kwestie niet is opgelost. Dat is hard, maar het alternatief zou zijn dat een bezwaar altijd te laat komt.

Opheffing kan langs verschillende wegen: doordat degene die stuitte zijn bezwaar intrekt, of doordat de rechter de stuiting opheft. Pas daarna kan de voltrekking worden ingepland.

Als er toch is getrouwd

Is het huwelijk toch voltrokken terwijl een geding over de opheffing van de stuiting liep, dan hoeft degene die stuitte niet met lege handen achter te blijven. Hij kan verlangen dat het geding wordt voortgezet. Aanvaardt de rechter dat de stuiting gegrond was, dan wordt het huwelijk nietig verklaard.

Dat is een zwaar gevolg. Nietigverklaring raakt de vermogensrechtelijke gevolgen van het huwelijk en de positie van de echtgenoten. De wet kiest daar toch voor, omdat het beletsel dat aan de stuiting ten grondslag lag niet mag worden beloond met een voldongen feit.

Waarom de procedure doorloopt

Zonder deze regel zou een lopende procedure zinloos worden zodra er getrouwd is. Wie een huwelijk wil doordrukken, zou dan alleen maar snel hoeven te zijn. Door het geding te laten doorlopen, blijft de beoordeling van het bezwaar mogelijk.

Voor het paar betekent dit onzekerheid tot de rechter heeft beslist. Het is daarom in ieders belang de zaak eerst uit te procederen en pas daarna te trouwen.

Een voorbeeld. Een stuiting is betekend en de aanstaande echtgenoten vragen de rechter om opheffing. Voordat de rechter beslist, wordt in een andere gemeente toch getrouwd. Degene die stuitte zet de procedure door; blijkt zijn bezwaar gegrond, dan volgt nietigverklaring van dat huwelijk.

In de praktijk

Loopt er een stuiting, verzet dan de trouwdatum in plaats van te proberen door te gaan; de gevolgen van een nietigverklaring zijn veel ingrijpender dan uitstel. Vraag de gemeente om bevestiging zodra de stuiting is opgeheven. Bent u degene die stuitte en wordt er toch getrouwd, meld dat dan meteen aan uw advocaat, want u moet aangeven dat u de procedure wilt voortzetten.