Boek 1 Artikel 354 (1:354 BW)

De kantonrechter houdt toezicht op het beheer dat een voogd voert over het vermogen van een minderjarige. Dit artikel geeft hem daarvoor een eenvoudig instrument: hij kan de voogd op ieder moment laten oproepen om te worden gehoord, en de voogd is verplicht alle inlichtingen te geven waar de kantonrechter om vraagt.

Wanneer dit gebeurt

De wet stelt geen voorwaarden en geen aanleiding. De kantonrechter hoeft geen klacht of aangifte af te wachten en kan dus ook uit eigen beweging vragen stellen. In de praktijk komt een oproeping meestal voort uit iets concreets: een rekening die niet klopt of te laat komt, een verzoek om machtiging waarbij vragen rijzen, signalen van de andere voogd of van familie, of een plotselinge verkoop van goederen van het kind.

Wat de voogd moet doen

Verschijnen en antwoorden. De plicht om inlichtingen te verstrekken is ruim geformuleerd: het gaat om alles wat de kantonrechter wil weten over het bewind. Praktisch betekent dat het volgende.

• Kom zelf. Het gaat om uitleg uit de eerste hand over keuzes die u heeft gemaakt.
• Neem uw administratie mee. Bankafschriften, een overzicht van bezittingen en schulden, bonnen van grotere uitgaven.

- Wees volledig. Ook ongemakkelijke posten, zoals geld dat tijdelijk door elkaar is gelopen met uw eigen huishouden, kunt u beter zelf melden dan laten ontdekken.

Hoe dit past in het toezicht

Het horen staat niet op zichzelf. Het hoort bij een groter geheel: de kantonrechter geeft aanwijzingen en machtigingen en kan die weer intrekken (artikel 1:356 BW), hij kan de voogd verplichten periodiek een rekening in te dienen (artikel 1:359 BW), hij kan die rekening laten verbeteren of door een deskundige laten onderzoeken (artikel 1:360 BW) en hij kan schade door slecht bewind vaststellen (artikel 1:362 BW). Een gesprek is vaak de lichtste stap: het kan een misverstand wegnemen voordat zwaardere middelen nodig zijn.

Een voorbeeld

Een tante is voogd over haar neefje, dat een erfenis van zijn ouders heeft geërfd. Van die rekening is een auto betaald. De kantonrechter roept haar op en vraagt waarom. Zij legt uit dat het jongetje met die auto dagelijks naar een school in een andere gemeente wordt gebracht en dat zij de kosten deelt. De kantonrechter kan die uitleg meewegen en desgewenst afspraken maken over wat voortaan wel en niet uit het vermogen van het kind mag worden betaald.

In de praktijk

Zie de oproeping niet als een beschuldiging maar als een verantwoordingsmoment. Wie de administratie van het kind strikt gescheiden houdt van zijn eigen geld, grote uitgaven vooraf voorlegt en aantekeningen bijhoudt van de reden achter beslissingen, heeft aan zo'n gesprek weinig werk. Loopt u tegen ingewikkelde vragen aan over bijvoorbeeld een nalatenschap of een uitkering, dan kunt u zich vooraf laten voorlichten, bijvoorbeeld bij het Juridisch Loket of bij een notaris.