De door de ouder getroffen regeling heeft geen gevolg of vervalt: a. indien na zijn overlijden de andere ouder van rechtswege of krachtens rechterlijke beschikking het gezag over zijn kinderen uitoefent; b. indien en voor zover hij op het tijdstip van zijn overlijden het gezag over zijn kinderen niet heeft; c. indien de ander die met de ouder gezamenlijk het gezag uitoefent van rechtswege de voogd over de kinderen wordt.
Boek 1 Artikel 293 (1:293 BW)
Wanneer de aanwijzing van een voogd geen gevolg heeft
Wettekst
Toelichting
Een ouder kan iemand aanwijzen die na zijn overlijden voogd wordt, maar die aanwijzing gaat niet altijd door. Dit artikel noemt drie situaties waarin zij geen gevolg heeft of vervalt. Elk van die situaties hangt samen met een andere bepaling van Boek 1, die regelt wat er in dat geval met het gezag gebeurt.
De andere ouder oefent het gezag uit
Oefent de andere ouder na het overlijden het gezag uit, hetzij van rechtswege, hetzij op grond van een beslissing van de rechter, dan heeft de aanwijzing geen gevolg.
De ouder had zelf geen gezag
De tweede grond is dat de ouder op het moment van zijn overlijden zelf geen gezag over zijn kinderen had. De wettekst spreekt van 'indien en voor zover'.
Een niet-ouder met gezag wordt voogd
De derde grond gaat over de situatie waarin de ouder het gezag samen met iemand anders dan een ouder uitoefende. Wordt die ander na het overlijden van rechtswege voogd, dan vervalt de aanwijzing. Dat van rechtswege voogd worden is geregeld in artikel 1:253x BW.
Een voorbeeld
Een vader en moeder zijn gescheiden en hebben samen het gezag. De moeder legt vast dat haar zus voogd moet worden als zij overlijdt, omdat zij weinig vertrouwen heeft in de vader. Overlijdt zij, dan oefent de vader het gezag voortaan alleen uit en heeft de aanwijzing geen gevolg. Vindt de zus dat het gezag bij de vader niet in het belang van het kind is, dan moet zij daarvoor een andere weg bewandelen dan de aanwijzing.
In de praktijk
Wie iemand aanwijst als voogd, doet er goed aan te weten in welke gevallen die aanwijzing volgens dit artikel geen gevolg heeft.
Zit daar zorg achter, bespreek dat dan bij leven met de mensen om u heen en zo nodig met een notaris of advocaat, zodat duidelijk is wat wel en niet met een aanwijzing kan worden geregeld. Het Juridisch Loket kan u de eerste weg wijzen.