Boek 1 Artikel 78 (1:78 BW)

Wie in Nederland moet aantonen dat hij getrouwd is, doet dat met de huwelijksakte. Die akte maakt de ambtenaar van de burgerlijke stand op bij de voltrekking van het huwelijk en neemt hij op in het register van de gemeente waar is getrouwd. Iets anders telt in beginsel niet: foto's, een kerkelijke inzegening, een uitnodiging of verklaringen van gasten leveren geen bewijs van het huwelijk op.

Wat de akte bewijst en hoe u eraan komt

De huwelijksakte legt vast wie met wie is getrouwd, op welke dag en in welke gemeente. Omdat het een akte van de burgerlijke stand is, heeft zij zware bewijskracht: wie het huwelijk betwist, moet met heel wat komen. Voor het dagelijks gebruik volstaat een afschrift of uittreksel. Dat vraagt u aan bij de gemeente waar het huwelijk is voltrokken, ook als u daar allang niet meer woont.

In veel situaties wordt om dat afschrift gevraagd: bij een aanvraag van een uitkering of pensioen, bij een erfenis, bij de aankoop van een woning, bij een verblijfsprocedure of bij de afwikkeling van een scheiding. Houd er rekening mee dat instanties vaak een recent afschrift willen.

De akte van omzetting doet hetzelfde werk

Bent u eerst een geregistreerd partnerschap aangegaan en is dat later omgezet in een huwelijk, dan is er geen huwelijksakte maar een akte van omzetting. Die akte, geregeld in artikel 1:80g BW, bewijst het huwelijk net zo goed. U hoeft dus niet op zoek naar een akte die niet bestaat.

Alleen voor huwelijken die in Nederland zijn gesloten

Dit voorschrift gaat over een huwelijk dat in Nederland is voltrokken. Bent u in het buitenland getrouwd, dan speelt een andere vraag: wordt dat huwelijk in Nederland erkend, en kan de buitenlandse akte hier worden ingeschreven. Die vraag beantwoordt het internationaal privaatrecht, niet deze afdeling.

Wanneer de akte er niet is

De wet erkent dat een register kan zijn vernietigd of dat een akte kan ontbreken, bijvoorbeeld door oorlogsschade of brand. Voor die gevallen staat in artikel 1:79 BW een uitweg: dan mag het huwelijk met getuigen of met andere stukken worden bewezen, mits het paar naar buiten toe altijd als echtpaar heeft geleefd. Artikel 1:80 BW geeft een aanvullende regel voor kinderen.

In de praktijk

Een weduwe vraagt nabestaandenpensioen aan en moet aantonen dat zij met de overledene getrouwd was. Zij vraagt bij de gemeente van de huwelijksvoltrekking een afschrift van de huwelijksakte op en is daarmee klaar. Was het paar destijds als geregistreerd partner begonnen en later omgezet, dan levert zij de akte van omzetting in.

Loopt u vast omdat de gemeente geen akte kan vinden, vraag dan eerst na of het huwelijk misschien in een andere gemeente of onder een andere naamspelling is ingeschreven. Blijft de akte onvindbaar, dan is de route van artikel 1:79 BW aan de orde en is juridische hulp verstandig; de gemeente of het Juridisch Loket kan u op weg helpen.