Authentieke afschriften of uittreksels, in de wettige vorm opgemaakt en afgegeven door de daartoe bevoegde bewaarder van het register, hebben dezelfde bewijskracht als het origineel, tenzij bewezen wordt dat zij daarmede niet overeenstemmen.
Boek 1 Artikel 22a (1:22a BW)
Bewijskracht van afschriften en uittreksels
Wettekst
Toelichting
U krijgt de akte zelf nooit mee; de registers blijven waar zij zijn. Wat u krijgt is een afschrift of een uittreksel. Dit artikel zorgt dat u daar niets mee tekortkomt: een authentiek afschrift of uittreksel, opgemaakt in de wettige vorm en afgegeven door de bevoegde bewaarder van het register, heeft dezelfde bewijskracht als het origineel.
De voorwaarden
Er zijn twee eisen. Het stuk is opgemaakt in de wettige vorm, dus volgens de voorgeschreven modellen, en het is afgegeven door de bevoegde bewaarder: de ambtenaar van de burgerlijke stand, of bij oudere registers de beheerder van de archiefbewaarplaats. Een kopie die u zelf maakt of een scan die u ergens vandaan haalt, voldoet daar niet aan.
Blijkt dat het afschrift niet overeenstemt met het origineel, dan gaat het origineel voor. Wie dat stelt, moet het wel bewijzen; tot dat moment mag iedereen op het afgegeven stuk afgaan.
Afschrift of uittreksel
Een afschrift geeft de volledige inhoud van de akte weer, inclusief de gegevens over de afstamming en de latere vermeldingen. Een uittreksel bevat alleen bepaalde gegevens en laat de afstamming juist buiten beeld. Voor sommige doeleinden is een uittreksel voldoende, voor andere vraagt een instantie uitdrukkelijk om een volledig afschrift.
Wie waar recht op heeft, is niet vrij: voor een afschrift van bepaalde akten moet u een gerechtvaardigd belang aantonen. Die regeling staat in artikel 1:23b BW.
Waarom dit praktisch is
Doordat het afgegeven stuk dezelfde kracht heeft als de akte zelf, kunt u zaken regelen bij een bank, een notaris, een werkgever of een buitenlandse instantie zonder dat iemand het register hoeft in te zien. Dat maakt het systeem hanteerbaar en beschermt tegelijk de registers, die maar op één plek bestaan.
Een voorbeeld. Iemand heeft voor de aankoop van een woning bewijs van zijn burgerlijke staat nodig. De notaris neemt genoegen met een recent afschrift uit de registers. Hij hoeft de akte zelf niet te zien; het afschrift levert hetzelfde bewijs op.
In de praktijk
Vraag het stuk aan bij de gemeente waar de akte is opgemaakt, of bij het archief als het register daarheen is overgebracht. Vraag na welk soort stuk de instantie precies wil, en let op de datum: veel organisaties accepteren alleen stukken die niet ouder zijn dan enkele maanden. Voor gebruik in het buitenland kunnen aanvullende eisen gelden, zoals een apostille of een meertalig model.