Boek 1 Artikel 83 (1:83 BW)

Echtgenoten moeten elkaar desgevraagd inlichten over het beheer dat zij voeren en over de stand van hun bezittingen en schulden. Wie het vraagt, heeft dus recht op een antwoord. Deze plicht bestaat het hele huwelijk door.

Waar de plicht over gaat

• Het gevoerde bestuur: wat u met de goederen doet die onder uw beheer staan, of die nu van u alleen zijn of in een gemeenschap vallen.
• De stand van goederen en schulden: wat er is, wat het waard is, en wat eraan vastzit aan leningen en verplichtingen.

Het is een plicht op verzoek. U hoeft niet ongevraagd elke maand een overzicht te overhandigen; de plicht ontstaat zodra uw echtgenoot erom vraagt. De wet zegt niet in welke vorm de inlichtingen moeten worden gegeven; zij moeten wel betrekking hebben op het bestuur en op de stand van goederen en schulden.

Samenhang met andere artikelen

Bij een gemeenschap van goederen sluit de plicht aan bij de regeling van het bestuur over gemeenschapsgoederen in artikel 1:97 BW: heeft de ene echtgenoot het bestuur over een goed, dan kan de ander vragen hoe dat bestuur wordt uitgeoefend.

De samenhang met de aansprakelijkheid voor huishoudelijke schulden is direct: voor verbintenissen die de ene echtgenoot aangaat ten behoeve van de gewone gang van de huishouding, is de andere naast hem voor het geheel aansprakelijk (artikel 1:85 BW). Artikel 1:86 BW maakt het mogelijk die aansprakelijkheid voor de toekomst te laten opheffen.

Als de ander niet meewerkt

De inlichtingenplicht is een verplichting tussen de echtgenoten onderling. Wordt zij niet nagekomen, dan kan de echtgenoot die om inlichtingen vroeg nakoming bij de rechter vorderen; de rechter kan een opgave bevelen. Ook bij een scheiding kan een echtgenoot op de plicht een beroep doen, bijvoorbeeld om opgave van rekeningen, polissen, een onderneming of schulden te verkrijgen.

In de praktijk

Een vrouw ontdekt dat er aanmaningen op de mat vallen voor leningen waarvan zij niets weet. Zij vraagt haar man schriftelijk om een overzicht van alle rekeningen, leningen en verplichtingen. Hij is verplicht dat te geven. Blijft dat overzicht uit, dan kan zij naar de rechter; daarnaast kan zij overwegen de rechtbank te vragen haar aansprakelijkheid voor zijn toekomstige huishoudelijke schulden op te heffen.

Een schriftelijke en concrete vraag, met de rekeningen, de periode en de stukken waarom het gaat, maakt duidelijk welke inlichtingen worden verlangd en levert bewijs op dat erom is gevraagd. Bij oplopende schulden biedt de gemeente schuldhulpverlening aan.