Boek 1 Artikel 75 (1:75 BW)

Ontbrekende toestemming van een derde voor het huwelijk

Wegens het ontbreken van een vereiste toestemming van een derde kan de nietigverklaring van het huwelijk alleen door die derde of, in het geval van artikel 38 van dit boek, door de curator worden verzocht. Dit verzoek vervalt, wanneer hij die bevoegd is de nietigverklaring te verzoeken, het huwelijk uitdrukkelijk of stilzwijgend heeft goedgekeurd, of wanneer drie maanden verlopen zijn nadat hij met de huwelijksvoltrekking bekend is geworden.
Hij die bevoegd is de nietigverklaring te verzoeken, wordt vermoed met het huwelijk bekend te zijn geworden, wanneer het hier te lande is voltrokken, of wanneer het, buiten Nederland aangegaan, hier te lande in de registers van de burgerlijke stand is ingeschreven.

Toelichting

Voor sommige huwelijken eist de wet de toestemming van iemand anders dan de aanstaande echtgenoten. Ontbreekt die toestemming, dan kan het huwelijk nietig worden verklaard, maar de kring van verzoekers is smal. Artikel 1:75 BW bepaalt dat alleen de derde wiens toestemming was vereist zo'n verzoek kan doen, en in het geval van artikel 1:38 BW de curator.

Alleen de derde zelf

De echtgenoten kunnen dit verzoek niet doen, en anderen ook niet. De wet legt de beslissing om het huwelijk op deze grond aan te tasten uitsluitend bij degene wiens toestemming is gepasseerd. In het geval van artikel 1:38 BW, dat gaat over het huwelijk van iemand die onder curatele staat, is dat de curator.

Twee manieren waarop de bevoegdheid vervalt

Goedkeuring: de bevoegde verzoeker keurt het huwelijk uitdrukkelijk of stilzwijgend goed. Uitdrukkelijk is bijvoorbeeld een schriftelijke verklaring; stilzwijgend kan volgen uit gedrag waaruit instemming met het huwelijk blijkt.

- Tijdsverloop: er zijn drie maanden verstreken nadat hij met de huwelijksvoltrekking bekend is geworden.

Wanneer bekendheid wordt aangenomen

Voor het startmoment van de drie maanden geeft het tweede lid een vermoeden. Is het huwelijk in Nederland voltrokken, of is een in het buitenland gesloten huwelijk hier in de registers van de burgerlijke stand ingeschreven, dan wordt de bevoegde verzoeker vermoed met het huwelijk bekend te zijn geworden. Bij een binnenlands huwelijk valt dat moment dus samen met de voltrekking, bij een buitenlands huwelijk met de inschrijving hier te lande. Een buitenlands huwelijk dat hier niet is ingeschreven, valt niet onder dit vermoeden; dan gaat het om het moment waarop de verzoeker er werkelijk van hoorde.

Waar het verzoek terechtkomt

Het verzoek tot nietigverklaring wordt gedaan bij de rechtbank. De rechter toetst of de vereiste toestemming inderdaad ontbrak, of de verzoeker daartoe bevoegd is en of zijn bevoegdheid niet is vervallen door goedkeuring of tijdsverloop. Wordt het huwelijk nietig verklaard, dan bepaalt artikel 1:77 BW wat dat betekent voor de echtgenoten, hun kinderen en derden.

Een voorbeeld: een curator hoort pas na verloop van tijd dat de persoon voor wie hij is benoemd in het buitenland is getrouwd, terwijl daarvoor toestemming nodig was. Het huwelijk is nog niet in Nederland ingeschreven. De drie maanden gaan lopen op het moment dat hij er werkelijk van op de hoogte raakt; wordt het huwelijk eerder hier ingeschreven, dan geldt vanaf de inschrijving het vermoeden van bekendheid. Laat hij de termijn verstrijken, of laat hij blijken dat hij met het huwelijk instemt, dan is de grond vervallen.

In de praktijk

Drie maanden is kort. Wie meent dat zijn toestemming ten onrechte is gepasseerd, kan het best meteen juridisch advies inwinnen en vastleggen wanneer en hoe hij van het huwelijk hoorde. Ga ook na of het huwelijk al in de Nederlandse registers is ingeschreven, omdat dat het startmoment kan bepalen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst