Boek 1 Artikel 169 (1:169 BW)

Scheiding van tafel en bed is de tussenvorm: de echtgenoten leven juridisch gescheiden verder, maar het huwelijk zelf blijft bestaan. Dit artikel koppelt die figuur aan de echtscheiding. De grond is dezelfde, de procedure is dezelfde, en een in de wet opgesomde reeks bepalingen over alimentatie en over het gezamenlijke of eenzijdige verzoek geldt hier op overeenkomstige wijze. Het tweede lid noemt die bepalingen met name: artikel 1:151 BW en de artikelen 1:154 tot en met 1:159a BW. Wat daarbuiten valt, is niet via dit artikel van toepassing.

Dezelfde grond, dezelfde weg

De grond is dus de duurzame ontwrichting van het huwelijk, net als bij echtscheiding. Ook de weg is gelijk: een verzoekschrift bij de rechtbank, ingediend door een advocaat, eenzijdig of gezamenlijk.

Alimentatie met een eigen startpunt

De bepalingen over de uitkering tot levensonderhoud gelden ook hier, maar met een verschuiving die verwarring kan geven. De termijnen beginnen niet te lopen bij een echtscheidingsinschrijving, maar op de dag waarop de beschikking tot scheiding van tafel en bed wordt ingeschreven in het huwelijksgoederenregister dat artikel 1:116 BW aanwijst. En voor de berekening van de duur van het huwelijk telt alleen de periode tot die dag mee. Wie jaren van tafel en bed gescheiden leeft, bouwt in die jaren dus geen extra huwelijksduur meer op.

Wat er gebeurt bij ontbinding

Het derde lid regelt een scharnierpunt. De alimentatieplicht die haar grond vindt in de scheiding van tafel en bed, eindigt zodra het huwelijk daadwerkelijk wordt ontbonden.

Een voorbeeld. Bij de scheiding van tafel en bed bepaalt de rechtbank dat de ene echtgenoot de andere een maandelijkse uitkering tot levensonderhoud betaalt. Enkele jaren later wordt het huwelijk ontbonden (zie artikel 1:179 BW). Op dat moment eindigt de verplichting die uit de scheiding van tafel en bed voortkwam.

In de praktijk

Kies bewust tussen deze figuur en echtscheiding, want de gevolgen verschillen. U blijft getrouwd, u kunt dus niet met een ander trouwen, en aanspraken die aan het huwelijk hangen blijven vaak bestaan. Laat vooraf uitrekenen wat dat betekent voor pensioen, erfrecht en belastingen.