Boek 1 Artikel 19e (1:19e BW)

Aangifte van een geboorte

De aangifte van een geboorte kan in persoon of, als deze weg is geopend, elektronisch worden gedaan. Tot elektronische aangifte zijn uitsluitend bevoegd de moeder uit wie het kind is geboren en de vader van het kind.
Tot de aangifte in persoon van een geboorte is bevoegd de moeder uit wie het kind is geboren.
Tot de aangifte in persoon is verplicht de vader of de moeder uit wie het kind niet is geboren.
Wanneer de persoon genoemd in het derde lid ontbreekt of verhinderd is de aangifte te doen, is tot aangifte verplicht: a. ieder die bij het ter wereld komen van het kind tegenwoordig is geweest; b. de bewoner van het huis waar de geboorte heeft plaats gehad, of indien zulks is geschied in een inrichting tot verpleging of verzorging bestemd, in een gevangenis of in een soortgelijke inrichting, het hoofd van die inrichting of een door hem bij onderhandse akte bijzonderlijk tot het doen van de aangifte aangewezen ondergeschikte.
Voor een in het vierde lid, onder b, genoemde persoon bestaat de verplichting alleen indien een onder a genoemde persoon ontbreekt of verhinderd is.
Wanneer tot de aangifte bevoegde of verplichte personen ontbreken of nalaten de aangifte te doen, geschiedt deze door of vanwege de burgemeester van de gemeente alwaar de geboorteakte moet worden opgemaakt.
De verplichting tot aangifte moet worden vervuld binnen drie dagen na de dag der bevalling. Van een aangifte later dan de derde dag, bedoeld in de eerste zin van dit lid, wordt door de ambtenaar van de burgerlijke stand mededeling gedaan aan het openbaar ministerie.
De ambtenaar van de burgerlijke stand stelt de identiteit van de aangever vast aan de hand van een document als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht, dan wel op bij algemene maatregel van bestuur te bepalen andere wijze.
De aangever verstrekt in ieder geval de volgende gegevens: a. de dag, de plaats en het tijdstip van de geboorte; b. het geslacht van het kind; c. de voornamen van het kind; d. de geslachtsnaam, de voornamen, de dag van geboorte, de woonplaats, het woonadres en e. zo mogelijk, het burgerservicenummer van de moeder uit wie het kind is geboren.
Bij elektronische aangifte dient de moeder uit wie het kind is geboren haar burgerservicenummer op te geven en dient de vader zowel zijn burgerservicenummer als dat van de moeder uit wie het kind is geboren op te geven. Tevens dient de moeder uit wie het kind is geboren of de vader de juistheid van de in het negende lid, onder a, b en d genoemde gegevens te laten bevestigen door de betrokken arts of verloskundige.
Bij de aangifte kan de ambtenaar van de burgerlijke stand zich doen overleggen een door de arts of de verloskundige die bij het ter wereld komen van het kind tegenwoordig was, opgemaakte verklaring dat het kind uit de als moeder opgegeven persoon is geboren. Is het kind buiten de tegenwoordigheid van een arts of verloskundige ter wereld gekomen, dan kan hij zich een door een zodanige hulpverlener nadien opgemaakte verklaring doen overleggen.
Wordt geen gevolg gegeven aan het verzoek van de ambtenaar van de burgerlijke stand om overlegging van een verklaring als bedoeld in het elfde lid of is in de verklaring vermeld dat de identiteit van de moeder uit wie het kind is geboren onbekend is, dan is artikel 19b van toepassing.
Voor de elektronische aangifte, geregeld in het eerste en tiende lid, wordt met «de vader» gelijkgesteld de moeder die niet de vrouw is uit wie het kind is geboren.

Toelichting

Na een geboorte moet er aangifte worden gedaan bij de burgerlijke stand. Dit artikel regelt wie dat mag, wie het moet, binnen welke termijn en wat er dan moet worden opgegeven. Aangifte kan in persoon en, waar de gemeente die weg heeft geopend, elektronisch; digitaal aangeven kunnen alleen de moeder uit wie het kind is geboren en de vader, waarbij de duomoeder met de vader wordt gelijkgesteld.

Wie mag en wie moet

Het tweede lid maakt de moeder uit wie het kind is geboren bevoegd tot aangifte in persoon, zonder haar daartoe te verplichten. De plicht ligt volgens het derde lid bij de andere ouder: de vader of de moeder uit wie het kind niet is geboren. Ontbreekt die persoon of is hij verhinderd, dan schuift de plicht door naar wie bij de geboorte aanwezig was, en pas daarna naar de bewoner van het huis waar het kind ter wereld kwam of naar het hoofd van de instelling waar dat gebeurde.

Doet niemand van hen aangifte, dan gebeurt het van gemeentewege: de burgemeester van de gemeente waar de akte moet worden opgemaakt zorgt dan dat het alsnog wordt geregeld.

De termijn van drie dagen

De aangifte moet binnen drie dagen na de dag van de bevalling zijn gedaan. De dag van de bevalling zelf telt dus niet mee. Wordt de termijn overschreden, dan doet de ambtenaar van de burgerlijke stand daarvan mededeling aan het openbaar ministerie. Is de termijn verstreken, doe dan alsnog zo snel mogelijk aangifte.

Wat u moet meenemen en opgeven

De ambtenaar stelt eerst uw identiteit vast aan de hand van een document dat de Wet op de identificatieplicht aanwijst, of op een andere bij besluit bepaalde manier. Daarna geeft u in elk geval op: dag, plaats en tijdstip van de geboorte, het geslacht van het kind, de voornamen, en de naam, voornamen, geboortedag, woonplaats en woonadres van de moeder uit wie het kind is geboren, met zo mogelijk haar burgerservicenummer.

Bij een elektronische aangifte gelden extra eisen. De moeder geeft haar burgerservicenummer op; doet de vader of de duomoeder de aangifte, dan geeft die zowel het eigen nummer als dat van de moeder op. Bovendien moeten de gegevens over geboorte, geslacht en moeder worden bevestigd door de betrokken arts of verloskundige.

Verklaring van arts of verloskundige

De ambtenaar kan vragen om een verklaring van de arts of verloskundige die bij de bevalling aanwezig was, waarin staat dat het kind uit de opgegeven moeder is geboren. Was er geen hulpverlener bij, dan kan een achteraf opgemaakte verklaring worden gevraagd. Komt die verklaring er niet, of staat erin dat de identiteit van de moeder onbekend is, dan wordt de akte opgemaakt volgens de regeling voor onbekende gegevens van artikel 1:19b BW.

Een voorbeeld. Een kind wordt op maandag geboren in een ziekenhuis. De vader gaat op woensdag naar de burgerlijke stand van de gemeente waar het ziekenhuis staat, met zijn identiteitsbewijs en de gegevens van de moeder. Hij geeft meteen de voornamen op. Was er al erkend, dan wordt de naamskeuze bij die gelegenheid verwerkt.

In de praktijk

Regel vooraf wie de aangifte doet en check of uw gemeente digitale aangifte aanbiedt. Neem een identiteitsbewijs mee en de gegevens van de moeder. Denk vóór de aangifte na over voornamen en over de achternaam, want de naamskeuze moet uiterlijk bij de aangifte worden gedaan; daarna ligt de naam vast, ook voor volgende kinderen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst