Boek 1 Artikel 157 (1:157 BW)

Duur van de partneralimentatie na echtscheiding

Indien de rechter geen termijn heeft vastgesteld, eindigt de verplichting tot het verstrekken van levensonderhoud van rechtswege na het verstrijken van een termijn die gelijk is aan de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van vijf jaren.
Indien op het tijdstip van indiening van het verzoek tot echtscheiding de duur van het huwelijk langer is dan vijftien jaren en de leeftijd van de echtgenoot die recht heeft op een uitkering tot levensonderhoud, ten hoogste tien jaren lager is dan de leeftijd, bedoeld in artikel 7a van de Algemene Ouderdomswet, eindigt de verplichting tot het verstrekken van levensonderhoud, in afwijking van het eerste lid, niet eerder dan op het tijdstip, waarop die echtgenoot deze leeftijd heeft bereikt.
Indien op het tijdstip van indiening van het verzoek tot echtscheiding de duur van het huwelijk langer is dan vijftien jaren en de echtgenoot die recht heeft op een uitkering tot levensonderhoud geboren is op of voor 1 januari 1970 en diens leeftijd meer dan tien jaren lager is dan de leeftijd bedoeld in artikel 7a van de Algemene Ouderdomswet, eindigt de verplichting tot het verstrekken van levensonderhoud, in afwijking van het eerste lid, na tien jaren.
In afwijking van het eerste tot en met derde lid eindigt de verplichting tot het verstrekken van levensonderhoud niet eerder dan op het tijdstip waarop de uit het huwelijk van de echtgenoten geboren kinderen de leeftijd van twaalf jaren hebben bereikt.
Bij samenloop van de omstandigheden, bedoeld in het eerste tot en met vierde lid, geldt de langste termijn.
De termijn voor het verstrekken van levensonderhoud vangt aan op de datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de registers van de burgerlijke stand.
Indien ongewijzigde handhaving van de beëindiging van de uitkering ten gevolge van het verstrijken van de in het eerste tot en met vierde lid bedoelde termijn, gelet op alle omstandigheden van het geval, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet kan worden gevergd van degene die recht heeft op die uitkering, kan de rechter op diens verzoek alsnog een termijn vaststellen. Het verzoek daartoe wordt ingediend voordat drie maanden sinds de beëindiging van de uitkering zijn verstreken. De rechter bepaalt bij de uitspraak of verlenging van de termijn na ommekomst daarvan al dan niet mogelijk is.

Toelichting

Partneralimentatie loopt niet eeuwig. Dit artikel regelt hoe lang de verplichting duurt als de rechter zelf geen termijn heeft vastgesteld. De hoofdregel is kort: de alimentatie eindigt van rechtswege na een periode die de helft van de huwelijksduur beslaat, maar nooit langer dan vijf jaren. Daarnaast staan er drie uitzonderingen in. Twee daarvan zijn bedoeld voor mensen die na een lang huwelijk weinig kans meer hebben op eigen inkomen; de derde beschermt de zorg voor jonge kinderen en geldt ongeacht hoe lang het huwelijk heeft geduurd.

De hoofdregel

Duurde het huwelijk zes jaar, dan loopt de alimentatie drie jaar. Duurde het huwelijk twintig jaar, dan is het maximum van vijf jaren bereikt. Er hoeft niets voor te worden aangevraagd en er komt geen brief van de rechtbank: de verplichting stopt vanzelf zodra de termijn om is. Wie daarna toch blijft betalen, doet dat onverplicht.

Drie uitzonderingen op de hoofdregel

Vlak voor de AOW. Was het huwelijk bij de indiening van het echtscheidingsverzoek langer dan vijftien jaren en scheelt de leeftijd van degene die recht heeft op alimentatie hoogstens tien jaar met de AOW-leeftijd uit de Algemene Ouderdomswet, dan loopt de alimentatie door tot die leeftijd is bereikt.
Geboren op of voor 1 januari 1970. Was het huwelijk langer dan vijftien jaren en is de ontvanger geboren op of voor die datum, terwijl er nog meer dan tien jaar tot de AOW-leeftijd zit, dan geldt een termijn van tien jaren.
Jonge kinderen. Zolang de uit het huwelijk geboren kinderen nog geen twaalf jaar zijn, eindigt de alimentatie niet. Voor deze uitzondering geldt geen minimale huwelijksduur; ook na een kort huwelijk kan de alimentatie dus doorlopen. De ouder die voor jonge kinderen zorgt, houdt in elk geval aanspraak tot het jongste kind die leeftijd bereikt.

Vallen meerdere van deze situaties samen, dan geldt de langste termijn. De uitzonderingen stapelen dus niet, maar de gunstigste wint. De klok begint te lopen op de dag waarop de echtscheidingsbeschikking wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, niet op de dag van de uitspraak of van het uit elkaar gaan.

Verlenging in schrijnende gevallen

Het laatste lid biedt een noodklep. Kan van de ontvanger, gelet op alle omstandigheden, in redelijkheid en billijkheid niet worden gevergd dat de uitkering echt stopt, dan kan de rechter alsnog een termijn vaststellen. Daaraan hangt wel een harde eis: het verzoek moet worden ingediend voordat er drie maanden zijn verstreken sinds de alimentatie is geëindigd. Wie die drie maanden laat lopen, is te laat. De rechter bepaalt bij die uitspraak meteen of nog verdere verlenging mogelijk is.

Een voorbeeld. Twee mensen zijn achttien jaar getrouwd geweest en hebben een kind van vier. Op grond van de hoofdregel zou de alimentatie na vijf jaren stoppen, maar het kind is dan pas negen. Omdat bij samenloop de langste termijn geldt, loopt de alimentatie door tot het kind twaalf wordt: acht jaar in totaal. Blijkt daarna dat de ontvanger door ziekte niet kan werken, dan kan binnen drie maanden om verlenging worden gevraagd.

In de praktijk

Zet de einddatum in uw agenda, zowel als betaler als als ontvanger. Voor de betaler betekent het einde dat de betalingen mogen stoppen; voor de ontvanger is het het moment om ruim van tevoren naar inkomen, werk of een voorziening bij de gemeente te kijken. Denkt u aan verlenging, schakel dan meteen hulp in: de termijn van drie maanden is kort en wordt streng toegepast.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer wordt de alimentatietermijn verlengd?

Hoge Raad · 2008-12-19 · ECLI:NL:HR:2008:BF3928

Na afloop van de alimentatietermijn vroeg de vrouw om verlenging. Volgens de Hoge Raad gaat het er dan om of aan haar zijde bijzondere omstandigheden bestaan die meebrengen dat, gelet op de ingrijpende aard van de beeindiging, ongewijzigde handhaving van de termijn naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet van haar kan worden gevergd. Aan de motivering van een verlengingsbeslissing worden niet dezelfde zware eisen gesteld als aan een beslissing waarmee het recht op alimentatie definitief eindigt. De uitspraak geeft daarmee de maatstaf en de verdeling van stelplicht en bewijslast bij verlenging.
Mag de alimentatie eerder definitief eindigen?

Hoge Raad · 2018-05-04 · ECLI:NL:HR:2018:695

De man wilde de partneralimentatie definitief laten eindigen voordat de wettelijke termijn was verstreken, onder meer omdat de lotsverbondenheid tussen partijen zou zijn afgenomen. De Hoge Raad stelde hoge motiveringseisen aan een beslissing die het recht op levensonderhoud praktisch definitief doet eindigen voordat de wettelijke termijn is verstreken. Ook oordeelde hij dat het voortduren van de onderhoudsplicht niet berust op het voortduren van de lotsverbondenheid, zodat het afnemen of vervallen daarvan geen grond voor beeindiging kan zijn. Bij beeindiging per een datum in het verleden is bovendien behoedzaamheid geboden.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst