← Terug 1:23c · Openbaarheid van de dubbelen van de akten Verder 1:24a · Ambtshalve verbetering van kennelijke schrijf- en spelfouten →

Boek 1 Artikel 24 (1:24 BW)

Rechterlijke aanvulling, doorhaling en verbetering van akten

Wettekst

  1. Aanvulling van een register van de burgerlijke stand met een daarin ontbrekende akte of latere vermelding, doorhaling van een daarin ten onrechte voorkomende akte of latere vermelding, of verbetering van een daarin voorkomende akte of latere vermelding die onvolledig is of een misslag bevat, kan op verzoek van belanghebbenden of van het openbaar ministerie worden gelast door de rechtbank. De rechtbank kan bij haar beschikking tot verbetering van een akte of latere vermelding die onvolledig is of een misslag bevat, eveneens dezelfde verbetering gelasten ten aanzien van een akte of latere vermelding betreffende dezelfde persoon of zijn afstammelingen, die buiten haar rechtsgebied in de registers van de burgerlijke stand is opgenomen. De in de tweede zin bedoelde bevoegdheid kan mede worden uitgeoefend ten aanzien van een akte of latere vermelding betreffende dezelfde persoon of zijn afstammelingen die in de registers van de burgerlijke stand van de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba is opgenomen.
  2. De griffier van het college waarvoor de zaak laatstelijk aanhangig was, zendt niet eerder dan drie maanden na de dag van de beschikking een afschrift daarvan aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente, in welker registers de akte of latere vermelding is of had moeten zijn opgenomen. Is deze gemeente opgeheven, dan zendt hij het afschrift aan de ambtenaar van de gemeente in wier archieven de registers van de burgerlijk stand van de opgeheven gemeente berusten.

Toelichting

Een akte van de burgerlijke stand kan ontbreken, onvolledig zijn of een fout bevatten. Artikel 1:24 BW geeft de rechtbank de bevoegdheid om zo'n register te laten aanvullen, om een akte of latere vermelding die er ten onrechte in staat te laten doorhalen, en om een onvolledige of onjuiste akte te laten verbeteren.

Drie soorten ingrepen

  • Aanvulling van een register met een daarin ontbrekende akte of latere vermelding.
  • Doorhaling van een akte of latere vermelding die ten onrechte in het register voorkomt.

- Verbetering van een akte of latere vermelding die onvolledig is of een misslag bevat.

Wie het kan vragen en wie beslist

Het verzoek komt van een belanghebbende of van het openbaar ministerie; het artikel omschrijft niet nader wie als belanghebbende geldt. De beslissing is aan de rechtbank, niet aan de gemeente en niet aan de kantonrechter. De rechtbank beslist bij beschikking; hoe de procedure verloopt, staat in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Eén beschikking voor meer dan één register

Bij een verbetering kan de rechtbank in dezelfde beschikking ook akten of latere vermeldingen buiten haar eigen rechtsgebied laten aanpassen. De wettekst begrenst die bevoegdheid: het moet gaan om dezelfde verbetering, in een akte over dezelfde persoon of over zijn afstammelingen. Diezelfde bevoegdheid geldt voor akten die in de registers van Bonaire, Sint Eustatius en Saba staan. U hoeft dus niet bij elke rechtbank afzonderlijk een verzoek in te dienen. Noem in het verzoek daarom alle akten waarin dezelfde fout voorkomt, met de gemeente waar zij zijn opgemaakt.

De termijn van drie maanden

De griffier stuurt een afschrift van de beschikking pas na drie maanden naar de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar de akte staat of had moeten staan. Die termijn telt vanaf de dag van de beschikking. Bestaat de gemeente niet meer, dan gaat het afschrift naar de gemeente die de oude registers in haar archief bewaart.

Een voorbeeld: bij de aangifte van een geboorte is de geboortedatum een dag te vroeg genoteerd en dat is pas jaren later opgemerkt, toen een paspoort werd aangevraagd. De gemeente vindt dit geen kennelijke fout die zij zelf mag herstellen. De ouders dienen dan een verzoek in bij de rechtbank; wijst die het toe, dan wordt de geboorteakte aangepast.

In de praktijk

Ga eerst na of uw geval niet onder artikel 1:24a BW valt: kennelijke schrijf- of spelfouten en kennelijke misslagen mag de ambtenaar van de burgerlijke stand zelf verbeteren, zonder rechter en zonder kosten. Blijkt dat niet te kunnen, dan is de gang naar de rechtbank de aangewezen weg. Verzamel vooraf wat u aan bewijs heeft — oudere akten, een buitenlandse akte, documenten van het ziekenhuis. Weet u niet of uw situatie onder de ene of de andere route valt, dan kunt u dat navragen bij de gemeente of bij het Juridisch Loket. Hoe de correctie vervolgens in het register terechtkomt, staat in artikel 1:24b BW.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Geslachtsaanduiding doorhalen zonder nieuwe aanduiding?

    Hoge Raad · 2007-03-30 · ECLI:NL:HR:2007:AZ5686

    Verzocht werd de vermelding van het geslacht in de geboorteakte te laten doorhalen zonder dat daarvoor een andere aanduiding in de plaats kwam. De Hoge Raad oordeelde dat dit artikel wel ruimte biedt om de geslachtsaanduiding aan te passen aan de overtuiging van de betrokkene over de eigen geslachtelijke identiteit, maar niet om geheel af te zien van een aanduiding als man of vrouw. Dat de wet die mogelijkheid niet kent, levert geen schending op van het recht op eerbiediging van het prive-leven: anders dan bij geslachtswijziging ontbreekt hier een internationaal aanvaarde lijn, en het algemeen belang bij betrouwbare registers weegt zwaarder. Het beroep werd verworpen.

  2. Mag een fictieve geboortedatum in een akte?

    Gerechtshof Den Haag · 2018-09-19 · ECLI:NL:GHDHA:2018:2709

    Gevraagd werd een ingeschreven buitenlandse geboorteakte aan te vullen met een geboortedatum die niet vaststond. Het hof oordeelde dat dit artikel alleen ruimte geeft om een akte te verbeteren die onvolledig is of een misslag bevat, en dat de dwingende bewijskracht van akten van de burgerlijke stand zich verzet tegen het opnemen van gegevens die niet vaststaan. Een verzonnen of geschat gegeven mag dus niet in de akte worden gezet. De beschikking van de rechtbank werd vernietigd en het verzoek afgewezen.

  3. Is de ambtenaar van de burgerlijke stand belanghebbende?

    Hoge Raad · 2025-05-16 · ECLI:NL:HR:2025:766

    In een zaak over aanvulling van de registers met een ontbrekende geboorte- en overlijdensakte was de vraag of de ambtenaar van de burgerlijke stand zelf tot de belanghebbenden hoort die een verzoek op grond van dit artikel kunnen doen. De Hoge Raad besliste dat de ambtenaar niet zelf zo'n verzoek kan indienen: het artikel wijst daarvoor belanghebbenden en het openbaar ministerie aan. Doet een ander wel een verzoek, dan is de ambtenaar daarbij wel belanghebbende, omdat hij met de registratie is belast. Daarmee is de kring van verzoekers en van belanghebbenden bij deze procedure vastgelegd.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 1:23c · Openbaarheid van de dubbelen van de akten Verder 1:24a · Ambtshalve verbetering van kennelijke schrijf- en spelfouten →