Boek 1 Artikel 25g (1:25g BW)

Niet elk land laat een geboorteakte opmaken zoals Nederland dat doet. Soms stelt een buitenlandse rechter of instantie de geboortegegevens vast in een uitspraak of een bijzondere akte. Artikel 1:25g BW bepaalt dat zulke stukken hier op dezelfde manier worden behandeld als een Nederlandse rechterlijke last, en waar de grens ligt.

Wanneer geldt deze gelijkstelling

Twee eisen staan voorop. Het stuk moet buiten Nederland zijn opgemaakt of gedaan door een instantie die daartoe volgens het plaatselijke recht bevoegd was en volgens de daar geldende voorschriften. En het moet dezelfde uitwerking hebben als de beslissing waarmee een Nederlandse rechter opdracht geeft een geboorteakte op te maken. Gaat het om een gewone buitenlandse geboorteakte, dan lopen andere bepalingen van deze titel.

Is aan die eisen voldaan, dan gelden de regels over inschrijving van buitenlandse akten van overeenkomstige toepassing. Het stuk wordt dus langs dezelfde weg in de Nederlandse registers opgenomen als een gewone buitenlandse akte, met dezelfde eisen aan vorm en overlegging.

De grens: de openbare orde

Botst opneming in de registers met onze openbare orde, dan gaat de inschrijving niet door. Dat is een zware toets: het gaat er niet om dat het buitenlandse recht van het onze afwijkt, maar om de vraag of de uitkomst hier fundamenteel onaanvaardbaar zou zijn, bijvoorbeeld bij een gang van zaken die zich niet verdraagt met de rechten van het kind. Twijfel over de echtheid van het stuk of over gegevens die kennelijk niet kunnen kloppen speelt op een ander punt: dan is de vraag of een bevoegde instantie het wel volgens de plaatselijke voorschriften heeft opgemaakt. Dat is de eerste eis; pas wanneer daaraan is voldaan, komt de openbare orde in beeld.

Wordt op die grond geweigerd, dan is dat geen eindpunt. De betrokkene kan de zaak aan de rechter voorleggen, die zelfstandig beoordeelt of de openbare orde werkelijk in de weg staat.

Adoptie: de rechtbank doet het uit zichzelf

Het tweede lid regelt een praktische samenloop. Spreekt de rechtbank de adoptie uit van een kind dat buiten Nederland is geboren en waarvoor zo'n buitenlands stuk bestaat, dan geeft zij ambtshalve een afzonderlijke last om dat stuk in te schrijven. Ambtshalve betekent: uit eigen beweging, zonder dat iemand erom hoeft te vragen.

Dat is voor adoptiefouders belangrijk. Zonder die aparte last zou er na de adoptie wel een Nederlandse akte over de adoptie zijn, maar geen ingeschreven basis over de geboorte van het kind. De rechtbank regelt beide in één beslissing.

Een voorbeeld. Ouders adopteren een kind dat in het buitenland is geboren, waar een rechter de geboortegegevens bij uitspraak heeft vastgesteld omdat er nooit aangifte is gedaan. De Nederlandse rechtbank spreekt de adoptie uit en geeft in dezelfde beschikking de last om de buitenlandse uitspraak in te schrijven.

In de praktijk

Leg bij een verzoek altijd het volledige buitenlandse stuk over, met de vertaling en de legalisatie of apostille die het land van herkomst kent. Weigert de ambtenaar wegens de openbare orde, vraag dan om die weigering schriftelijk en op schrift gemotiveerd te krijgen; dat stuk heeft u nodig om verder te komen. Bij adoptie loopt het bijna altijd via de advocaat die het adoptieverzoek indient.