Burgemeester en wethouders bepalen de uren, waarop elk bureau van de burgerlijke stand dagelijks voor het publiek geopend zal zijn. Daarbij wordt, ten einde de werkzaamheden van de ambtenaren van de burgerlijke stand op die dagen zoveel mogelijk te beperken, een afzonderlijke regeling getroffen voor de zaterdag, de zondag, de algemeen erkende feestdagen en de overige daarvoor door burgemeester en wethouders aan te wijzen dagen, waarop gemeentelijke diensten niet of slechts gedeeltelijk zijn geopend.
Boek 1 Artikel 16c (1:16c BW)
Openstelling van het bureau van de burgerlijke stand
Wettekst
Toelichting
Wanneer u bij de burgerlijke stand terechtkunt, wordt per gemeente bepaald. Dit artikel legt die bevoegdheid bij burgemeester en wethouders: zij stellen vast op welke uren elk bureau van de burgerlijke stand dagelijks voor het publiek open is. Voor zaterdagen, zondagen, erkende feestdagen en andere door hen aangewezen dagen moet er een aparte regeling komen.
Waarom er een aparte weekendregeling is
Op dagen waarop gemeentelijke diensten dicht zijn of maar beperkt open, hoort ook de burgerlijke stand niet volledig te draaien. De wet wil de werkzaamheden op die dagen zoveel mogelijk beperken, maar niet tot nul: sommige handelingen kunnen niet wachten. Daarom moet er juist voor die dagen iets geregeld zijn, zodat duidelijk is wat er dan wel en niet kan.
Gemeenten vullen dat verschillend in. De ene gemeente houdt op zaterdagochtend een beperkt spreekuur, de andere werkt alleen op afspraak. Trouwen op een zaterdag of op een feestdag is mogelijk, maar valt onder die bijzondere regeling en is doorgaans duurder dan op een gewone werkdag.
Wat er niet kan wachten
Aangifte van een geboorte en aangifte van een overlijden zijn aan termijnen gebonden en hebben gevolgen voor uitvaart en registratie. Daarvoor moeten gemeenten bereikbaar zijn, ook rond weekenden en feestdagen. Voor het opmaken van een akte van overlijden geldt dat in het bijzonder, omdat daarop het verlof tot begraven of cremeren volgt.
Voor minder dringende zaken, zoals het opvragen van een afschrift, een naamgebruikwijziging of het plannen van een huwelijk, gelden gewoon de vastgestelde openingsuren en meestal een afsprakensysteem.
Bij wie moet u zijn
De openingstijden vindt u bij de gemeente waar u iets moet regelen. Let erop dat u voor akten bij de gemeente moet zijn waar het feit heeft plaatsgevonden of waar de akte is opgemaakt, en niet noodzakelijk bij uw eigen woongemeente. Voor een geboorteaangifte is dat de gemeente waar het kind is geboren.
Een voorbeeld. Een kind wordt op vrijdagavond geboren in een ziekenhuis in een andere gemeente. De ouders willen weten of zij in het weekend aangifte kunnen doen. Dat hangt af van de regeling die burgemeester en wethouders van die gemeente voor zaterdag en zondag hebben getroffen. De termijn zelf staat daar los van: artikel 1:19e lid 7 BW geeft daarvoor drie dagen, gerekend na de dag waarop het kind geboren is. Kan het in het weekend niet, vraag de gemeente dan hoe u binnen die termijn blijft.
In de praktijk
Kijk vooraf op de website van de betrokken gemeente of bel, zeker rond feestdagen. Maak op tijd een afspraak, want veel gemeenten werken uitsluitend zo. Gaat het om een geboorte of een overlijden, informeer dan meteen naar de mogelijkheden buiten kantooruren, zodat u niet tegen een gesloten deur en een aflopende termijn aanloopt.