← Terug 1:201 · Ontkenning van het vaderschap na overlijden van een betrokkene Verder 1:202a · Ontkenning van het moederschap van de duomoeder →

Boek 1 Artikel 202 (1:202 BW)

Gevolgen van een gegronde ontkenning van het vaderschap

Wettekst

  1. Nadat de beschikking houdende gegrondverklaring van een ontkenning van een door huwelijk of geregistreerd partnerschap ontstaan vaderschap in kracht van gewijsde is gegaan, wordt het door huwelijk of geregistreerd partnerschap ontstane vaderschap geacht nimmer gevolg te hebben gehad.
  2. Te goeder trouw door derden verkregen rechten worden hierdoor nochtans niet geschaad.
  3. Door de gegrondverklaring van de ontkenning ontstaat geen vordering tot teruggave van kosten van verzorging en opvoeding of van kosten van levensonderhoud en studie noch tot teruggave van het krachtens vruchtgenot genotene. Voorts ontstaat geen verplichting tot teruggave van genoten vermogensrechtelijke voordelen, voor zover degene die hen heeft genoten ten tijde van het doen van het verzoek daardoor niet was gebaat.

Toelichting

Als de rechter een ontkenning van het vaderschap gegrond verklaart en die uitspraak onherroepelijk is, wordt het vaderschap geacht nooit te hebben bestaan. De man is dan met terugwerkende kracht geen juridische vader; ook de familieband met zijn familie vervalt, met gevolgen voor naam, erfrecht en onderhoudsplicht. Dit artikel regelt wat die terugwerkende kracht wel en niet omvat.

Terugwerkende kracht, maar niet grenzeloos

De hoofdregel is dat er juridisch nooit een vader is geweest. Toch draait de wet niet alles terug. Rechten die derden te goeder trouw hebben verkregen, blijven in stand. Wie in de tussentijd zaken heeft gedaan in het vertrouwen op de toenmalige situatie, hoeft dus niet te vrezen dat zijn positie achteraf wordt aangetast.

Geen terugvordering van verzorgingskosten

Het derde lid regelt uitdrukkelijk dat er geen vordering tot teruggave ontstaat van wat is betaald aan verzorging en opvoeding, aan levensonderhoud en studie, of van wat op grond van het vruchtgenot is genoten. De man die jarenlang voor het kind heeft betaald, kan dat dus niet terugvorderen, ook niet van de moeder en ook niet van het kind. Daarmee hoeft na een gegronde ontkenning niet te worden afgerekend over de kosten van de zorg die het kind heeft gekregen.

Vermogensrechtelijke voordelen

Ook genoten vermogensrechtelijke voordelen hoeven niet te worden teruggegeven, voor zover degene die ze heeft genoten daardoor op het moment van het verzoek niet was gebaat. Het peilmoment is dus het doen van het verzoek, niet de uitspraak.

Een voorbeeld. Een man ontkent na zes jaar met succes zijn vaderschap. Zodra die uitspraak onherroepelijk is, wordt hij geacht nooit vader te zijn geweest; de gevolgen vallen dus over die hele periode weg en niet pas vanaf de uitspraak. De kinderalimentatie die hij al die jaren heeft betaald, kan hij toch niet terugvorderen. Ook de erfrechtelijke band tussen het kind en zijn familie vervalt.

In de praktijk

Bedenk voordat u een procedure begint wat de uitkomst betekent voor het kind: de juridische band met een hele familietak verdwijnt. Voor een minderjarig kind benoemt de rechtbank een bijzondere curator die dat belang bewaakt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.
← Terug 1:201 · Ontkenning van het vaderschap na overlijden van een betrokkene Verder 1:202a · Ontkenning van het moederschap van de duomoeder →