Boek 1 Artikel 212 (1:212 BW)

In afstammingszaken staan de belangen van ouders en kind niet altijd gelijk. Een moeder die het vaderschap wil ontkennen, of een man die zijn erkenning wil laten vernietigen, heeft een eigen belang dat kan botsen met dat van het kind. Daarom bepaalt dit artikel dat het minderjarige kind in zulke zaken wordt vertegenwoordigd door een bijzondere curator, die wordt benoemd door de rechtbank die over de zaak beslist.

Wat de bijzondere curator doet

De bijzondere curator treedt in de procedure op namens het kind, of het kind nu zelf verzoeker is of als belanghebbende bij de zaak betrokken is. Hij vormt zich een zelfstandig oordeel over wat het kind nodig heeft, spreekt zo nodig met het kind en met de ouders, en brengt dat standpunt naar voren. Het is doorgaans een advocaat, en hij is er niet om de wens van een ouder te herhalen maar om het belang van het kind een eigen stem te geven.

Waarom een ouder dat niet kan doen

Normaal vertegenwoordigt de ouder met gezag zijn minderjarige kind. Juist in afstammingszaken kan dat niet, omdat de ouder daar zelf partij is of een eigen belang heeft bij de uitkomst. Zonder deze regeling zou het kind in een procedure over zijn eigen afstamming geen onafhankelijke vertegenwoordiging hebben.

Wie benoemt en wanneer

De benoeming gebeurt door de rechtbank die de zaak behandelt; er is geen aparte procedure voor nodig. Zij vindt plaats in zaken over afstamming, dus onder meer bij ontkenning van het vaderschap of moederschap, bij vernietiging van een erkenning en bij gerechtelijke vaststelling van het ouderschap. Het kind zelf hoeft er niet om te vragen.

Een voorbeeld. Een moeder wil het vaderschap van haar echtgenoot laten ontkennen als haar kind drie is. De rechtbank benoemt een bijzondere curator die namens het kind optreedt en beoordeelt wat de gevolgen zijn als het kind een juridische vader verliest. Zijn standpunt kan afwijken van dat van de moeder.

In de praktijk

Wordt er een bijzondere curator benoemd, werk dan mee aan het gesprek en geef openheid; hij bepaalt niet de uitkomst maar zijn standpunt weegt mee. Is uw kind twaalf jaar of ouder, dan moet de rechter het daarnaast zelf de gelegenheid bieden om zijn mening te geven voordat er wordt beslist (artikel 809 Rv). Vragen over de rol van de bijzondere curator kunt u aan uw eigen advocaat stellen; hij handelt niet namens u.