Boek 1 Artikel 253o (1:253o BW)

Een gezagsbeslissing is niet voor eeuwig. Beslissingen waarbij één ouder alleen met het gezag is belast, kunnen door de rechtbank worden gewijzigd op verzoek van beide ouders of van één van hen. Daarvoor moeten de omstandigheden sindsdien zijn gewijzigd, of moet de eerdere beslissing op onjuiste of onvolledige gegevens berusten.

Welke beslissingen

Het gaat om beslissingen die zijn genomen op grond van de paragrafen van deze titel over het gezag van ouders, en om beslissingen op grond van artikel 1:253n BW. Daarmee bestrijkt de bepaling vrijwel alle situaties waarin de rechter het gezag aan één ouder heeft toegekend, ongeacht of de ouders getrouwd zijn geweest.

De drempel

De twee gronden vormen een drempel. Zij voorkomen dat een ouder die het niet eens is met de uitkomst, dezelfde zaak eindeloos opnieuw voorlegt. Een gewijzigde omstandigheid kan van alles zijn: een verhuizing, een nieuwe gezinssituatie, herstel na ziekte, of de omstandigheid dat het contact tussen de ouders inmiddels wel werkt. Ook de leeftijd en de eigen wens van een ouder wordend kind kunnen een rol spelen.

Bij de tweede grond gaat het erom dat de rechter destijds niet over de juiste of volledige informatie beschikte. Dat is iets anders dan het achteraf niet eens zijn met de weging; het moet gaan om de feiten waarop de beslissing rustte.

Wat de rechter vervolgens doet

Is de drempel gehaald, dan beoordeelt de rechtbank opnieuw wat op dit moment in het belang van het kind is. Zij kan bepalen dat de ouders het gezag voortaan samen uitoefenen, of dat het gezag naar de andere ouder gaat. De vraag is niet of de eerdere beslissing destijds juist was, maar hoe het gezag nu het beste kan worden ingericht.

Wie het kan vragen

Alleen de ouders kunnen deze wijziging vragen, samen of ieder afzonderlijk. Een kind kan het verzoek niet zelf indienen, maar zijn mening telt wel mee: vanaf twaalf jaar wordt het in de regel door de rechter gehoord, en ook een jonger kind kan zijn mening geven als het daartoe in staat is. De rechtbank behandelt de zaak; u hebt daarvoor een advocaat nodig.

Een voorbeeld. Een vader kreeg na een langdurig conflict het gezag alleen; de moeder was destijds langdurig ziek. Drie jaar later is zij hersteld, is er weer normaal contact en willen beiden het gezag samen uitoefenen. Dat is een gewijzigde omstandigheid; de rechtbank kan de eerdere beslissing wijzigen.

In de praktijk

Leg in uw verzoek duidelijk naast elkaar hoe de situatie was toen de beslissing werd genomen en hoe die nu is. Zonder die vergelijking komt de rechter niet aan een inhoudelijke beoordeling toe. Wilt u het samen regelen, dan kunt u een gezamenlijk verzoek indienen; dat verloopt doorgaans sneller en met minder spanning voor het kind.