- Aanwijzingen en machtigingen, als in deze paragraaf bedoeld, geeft de kantonrechter slechts, indien dit hem in het belang van de minderjarige noodzakelijk, nuttig of wenselijk blijkt te zijn. Hij kan een bijzondere of een algemene machtiging geven en daaraan zodanige voorwaarden verbinden, als hij dienstig oordeelt.
- Hij kan een gegeven aanwijzing of machtiging te allen tijde intrekken of de daaraan verbonden voorwaarden wijzigen.
Boek 1 Artikel 356 (1:356 BW)
Maatstaf voor aanwijzingen en machtigingen aan de voogd
Wettekst
Toelichting
Op verschillende plaatsen in de regeling van het bewind van de voogd is toestemming van de kantonrechter nodig, of kan hij de voogd een aanwijzing geven. Dit artikel zegt onder welke voorwaarde hij dat doet en hoe ruim of hoe beperkt zo'n beslissing mag zijn. Het is daarmee de sleutel voor alle machtigingen in deze paragraaf.
De maatstaf
De kantonrechter geeft een aanwijzing of machtiging alleen als hem dat in het belang van de minderjarige noodzakelijk, nuttig of wenselijk lijkt. Dat is een ruime formulering: er hoeft geen nood aan de man te zijn, maar het moet het kind wel iets opleveren. Het eigen belang van de voogd, van de familie of van een schuldeiser is niet de maatstaf. De vraag is steeds: wordt dit kind hier beter van, nu of later?
Bijzonder of algemeen
De kantonrechter bepaalt zelf hoe ver zijn beslissing reikt. Hij kan een bijzondere machtiging geven, voor één bepaalde handeling, of een algemene, die een reeks handelingen van dezelfde soort dekt. Aan beide kan hij voorwaarden verbinden die hij dienstig vindt.
- Bijzondere machtiging. Bijvoorbeeld voor de verkoop van één specifieke woning of één belegging.
- Algemene machtiging. Bijvoorbeeld voor het beheer van een effectenportefeuille binnen een afgesproken kader, zodat de voogd niet voor elke transactie terug hoeft.
- Voorwaarden. Denk aan een minimumprijs, storting van de opbrengst op een aparte rekening, of het achteraf overleggen van stukken.
Terugdraaien kan altijd
Het tweede lid maakt duidelijk dat niets in beton staat. De kantonrechter kan een gegeven aanwijzing of machtiging op ieder moment intrekken en kan de voorwaarden wijzigen. Verandert de situatie van het kind, blijkt de voogd zich niet aan de afspraken te houden of komen er nieuwe feiten boven, dan kan de ruimte die eerder is gegeven weer worden ingeperkt. Een voogd kan zich er dus niet op beroepen dat hij vorig jaar toestemming kreeg en daarmee voorgoed vrij spel heeft.
Een voorbeeld
Een voogd beheert voor een tienjarig kind een geërfd appartement dat wordt verhuurd. Hij vraagt machtiging om het te verkopen omdat het onderhoud de huuropbrengst opeet. De kantonrechter geeft de machtiging, maar verbindt daaraan de voorwaarde dat de opbrengst op een spaarrekening op naam van het kind komt en dat hij een afschrift daarvan ontvangt. Blijkt later dat het geld ergens anders is beland, dan kan hij de ruimte die hij gaf terugnemen en om verantwoording vragen.
In de praktijk
Voor een voogd loont het om een verzoek concreet te maken: wat wilt u doen, waarom is dat goed voor het kind, welk bedrag is ermee gemoeid en wat gebeurt er met de opbrengst. Vraag bij terugkerende handelingen om een algemene machtiging, dat scheelt tijd. En meld het uit uzelf als de omstandigheden wezenlijk veranderen; dat is minder ongemakkelijk dan een intrekking achteraf.