Boek 1 Artikel 253d (1:253d BW)

Soms valt de gezagdrager weg zonder dat er meteen een nieuwe is: de voorziening in het gezag ontbreekt dan. Dit artikel regelt wat er in die situatie kan gebeuren bij een kind waarover de moeder op grond van artikel 1:253b BW alleen het gezag uitoefende. Beide ouders kunnen dan de rechtbank verzoeken hen met het gezag te belasten, ieder voor zich of samen, mits zij tot het gezag bevoegd zijn.

De maatstaf

Het verzoek wordt alleen afgewezen als er gegronde vrees bestaat dat de belangen van het kind bij toewijzing worden verwaarloosd.

Als beide ouders iets anders vragen

Dienen beide ouders een verzoek in dat niet op gezamenlijk gezag is gericht, dan moet de rechter kiezen. Hij wijst het verzoek toe van de ouder van wie hij het gezag het meest in het belang van het kind acht.

Als het gezag ondertussen van rechtswege ontstaat

Krijgt de andere ouder het gezag van rechtswege terwijl het verzoek van de ene ouder nog loopt, dan verandert de toets: de rechter wijst het verzoek nog slechts toe als hij dat in het belang van het kind wenselijk oordeelt.

Verhouding tot voogdij

Naast deze weg bestaat de mogelijkheid dat een voogd wordt benoemd. Is er eenmaal een voogd, dan staat de weg van artikel 1:253c BW nog open voor de ouder die nooit samen met de moeder uit wie het kind is geboren het gezag heeft uitgeoefend. Die moeder zelf kan langs die weg alleen om gezamenlijk gezag vragen, niet om het gezag alleen.

Een voorbeeld. Over een kind is de voorziening in het gezag komen te ontbreken: er is niemand meer die het gezag uitoefent. De vader heeft het kind erkend, is tot het gezag bevoegd, maar had nooit gezag. Hij verzoekt de rechtbank hem het gezag toe te kennen; dat verzoek wordt toegewezen tenzij er gegronde vrees is dat de belangen van het kind worden verwaarloosd.

Let op: is de voorziening weggevallen doordat de ouder die het gezag alleen uitoefende is overleden, dan geldt niet dit artikel maar de regeling van artikel 1:253g BW. Daar wordt het verzoek van de overlevende ouder alleen afgewezen als het belang van de minderjarige zich daartegen verzet. Wordt een ouder met eenhoofdig gezag daartoe onbevoegd, bijvoorbeeld door curatele, dan loopt het eveneens anders: artikel 1:253q BW bepaalt dat de rechtbank de andere ouder met het gezag belast, tenzij het belang van de minderjarige zich daartegen verzet.

In de praktijk

Merkt u dat er feitelijk niemand meer bevoegd is om over een kind te beslissen, wacht dan niet af: scholen, artsen en instanties hebben een gezagdrager nodig. Een verzoek dient u via een advocaat in bij de rechtbank. Signaleert u de situatie zonder zelf ouder te zijn, dan kunt u dit melden bij de raad voor de kinderbescherming.