Artikel 10 Faillissementswet (10 FW)

Verzet tegen de faillietverklaring door schuldeisers en belanghebbenden

Elk schuldeiser, met uitzondering van hem die de faillietverklaring heeft verzocht, en elk belanghebbende heeft tegen de faillietverklaring recht van verzet gedurende acht dagen na de dag der uitspraak.
Het verzet wordt ingesteld door indiening van een verzoek ter griffie van het rechtscollege, dat de faillietverklaring heeft uitgesproken.
De voorzitter bepaalt terstond dag en uur voor de behandeling.
De schuldenaar, de schuldeiser die het faillissement heeft verzocht, de curator en de schuldeiser of belanghebbende die het verzet heeft ingesteld, worden opgeroepen op de wijze bepaald in de artikelen 271 tot en met 277 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
De behandeling geschiedt op de wijze bij artikel 4 voorgeschreven.

Toelichting

Een faillissement raakt meer mensen dan de schuldenaar alleen. Daarom geeft dit artikel ook aan anderen een rechtsmiddel: iedere schuldeiser, met uitzondering van degene die het faillissement zelf heeft aangevraagd, en iedere belanghebbende kan in verzet komen tegen de faillietverklaring. De termijn daarvoor is acht dagen na de dag van de uitspraak.

Wie in verzet kan komen

Schuldeisers kunnen dat, behalve de aanvrager: die heeft immers zelf om het faillissement gevraagd. Daarnaast staat het rechtsmiddel open voor belanghebbenden. Dat begrip is ruim, maar niet grenzeloos: het gaat om iemand die door de faillietverklaring rechtstreeks in zijn eigen belang wordt geraakt. Denk aan een medevennoot of aan een partij die met de schuldenaar een gemeenschappelijk vermogen heeft.

De termijn en de procedure

De acht dagen beginnen op de dag na de uitspraak. Het verzet wordt ingesteld met een verzoek aan de griffie van het gerecht dat het faillissement uitsprak. De behandeling wordt meteen ingepland: de voorzitter stelt direct een dag en een tijdstip vast. Opgeroepen worden de schuldenaar, de aanvragende schuldeiser, de curator en degene die het verzet heeft ingesteld; dat gebeurt volgens de regels van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

De behandeling

De zaak wordt behandeld zoals artikel 4 Fw voorschrijft: met spoed, in raadkamer en met het Openbaar Ministerie gehoord. De behandeling is dus niet openbaar, en de wet kent daarop geen uitzondering voor partijen die het anders willen. Wat wel in het openbaar gebeurt, is het uitspreken van het vonnis. Wordt het verzet toegewezen, dan wordt de faillietverklaring vernietigd; wordt het afgewezen, dan kan degene die het verzet deed op grond van artikel 11 Fw nog in hoger beroep.

Een voorbeeld

Twee schuldeisers hebben met een onderneming een betalingsregeling afgesproken die goed loopt. Een derde schuldeiser vraagt buiten hen om het faillissement aan en krijgt dat uitgesproken. De twee anderen zien hun regeling in rook opgaan en komen binnen acht dagen in verzet, met de stelling dat de onderneming wel degelijk betaalt en dus niet is opgehouden te betalen.

In de praktijk

De toegang tot dit rechtsmiddel is ruim: elke schuldeiser behalve de aanvrager kan het gebruiken, en verder iedereen die rechtstreeks in zijn eigen belang wordt geraakt.

Bedenk verder dat de curator in de tussentijd doorwerkt en dat zijn handelingen in beginsel geldig blijven, ook als de faillietverklaring later sneuvelt. Wie verzet overweegt, moet dus snel zijn, en heeft daarvoor volgens artikel 5 Fw een advocaat nodig.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Is de curator belanghebbende die verzet kan doen?

Hoge Raad · 2015-12-18 · ECLI:NL:HR:2015:3636

Op prejudiciële vragen van een rechtbank beantwoordt de Hoge Raad de vraag of een curator verzet kan doen tegen het faillissement waarin hij zelf is benoemd. Wie belanghebbende is in de zin van art. 10 lid 1 Fw staat niet in de wet en moet worden afgeleid uit de aard van de procedure en de mate waarin iemand in een eigen belang wordt getroffen. De curator van een rechtspersoon die op eigen aangifte failliet is verklaard, wordt in een eigen belang getroffen: hij moet werk verrichten zonder uitzicht op beloning en is zelf boedelschuldeiser. Hij is daarom uit eigen hoofde belanghebbende en heeft geen machtiging van de rechter-commissaris nodig. Het verzet slaagt alleen als de boedel (vrijwel) geen baten bevat en er geen enkele aanleiding is te verwachten dat er baten gegenereerd kunnen worden; dan kan worden aangenomen dat de bevoegdheid tot eigen aangifte is misbruikt.
Is een lege boedel genoeg voor verzet door de curator?

Hoge Raad · 2017-12-22 · ECLI:NL:HR:2017:3269

Een curator kwam in verzet tegen een op verzoek van een pensioenfonds uitgesproken faillissement omdat haar onderzoek had uitgewezen dat de boedel leeg was. De Hoge Raad oordeelt dat de curator ook dan uitsluitend persoonlijk belanghebbende is in de zin van art. 10 lid 1 Fw, ongeacht wie het faillissement heeft aangevraagd, en dus persoonlijk in de proceskosten kan worden veroordeeld. Het enkele feit dat de boedel leeg is of blijkt te zijn, is geen grond voor verzet: daarvoor moet de aanvraag misbruik van bevoegdheid opleveren. Daarvan kan sprake zijn als de aanvrager bij de aanvraag wist of behoorde te weten dat de boedel leeg is en geen voldoende gerechtvaardigd belang had, waarbij het bewerkstelligen van ontbinding van de rechtspersoon wel zo'n belang kan zijn.
Zekerheid voor proceskosten in de verzetprocedure

Hoge Raad · 2019-01-11 · ECLI:NL:HR:2019:36

Een in de Verenigde Arabische Emiraten wonende partij die als derde in verzet was gekomen tegen een faillietverklaring, stelde dat art. 224 Rv op haar niet van toepassing was omdat zij geen vordering had ingesteld en zich niet had gevoegd of was tussengekomen. De Hoge Raad verwierp dat. De strekking van art. 224 lid 1 Rv is te voorkomen dat een gedaagde wordt geconfronteerd met een oninbare proceskostenveroordeling omdat die niet kan worden tenuitvoergelegd in het land waar de eiser woont. Mede gelet op die strekking is de bepaling van overeenkomstige toepassing wanneer een derde op de voet van art. 10 Fw in verzet komt tegen een faillietverklaring. Dat zij bestuurder was van een in Nederland gevestigde vennootschap maakte haar niet tot iemand met woonplaats in Nederland.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst