Artikel 14b Fw: Meerdere rechters-commissarissen in één faillissement

De rechtbank kan in één faillissement meer dan één rechter-commissaris benoemen. Dit korte artikel regelt wat dat betekent voor hun bevoegdheden: zij kunnen die zowel afzonderlijk als samen uitoefenen. Er is dus geen sprake van een college dat alleen gezamenlijk kan beslissen; iedere benoemde rechter-commissaris kan zelfstandig doen wat de wet aan die functie toekent.

Wat een rechter-commissaris doet

Het toezicht op de curator ligt bij de rechter-commissaris: hij volgt hoe de failliete boedel wordt beheerd en uiteindelijk te gelde gemaakt. Voor een aantal stappen moet de curator eerst een machtiging vragen, bijvoorbeeld als hij arbeidsovereenkomsten wil opzeggen of als hij een procedure wil voeren; dat laatste geldt niet bij geschillen over de verificatie. Wil hij het bedrijf voortzetten, dan mag hij dat zelf beslissen zodra er een schuldeiserscommissie is, en heeft hij alleen zonder zo'n commissie een machtiging nodig. Verder kan de rechter-commissaris getuigen horen en beschikkingen geven; belanghebbenden kunnen daartegen op grond van artikel 67 Fw bij de rechtbank opkomen.

Waarom meerdere

Bij omvangrijke of langlopende faillissementen is één rechter-commissaris kwetsbaar. Vakanties, ziekte en overplaatsing mogen de afwikkeling niet ophouden, en soms is de zaak zo groot dat de last redelijkerwijs moet worden verdeeld. Door de bevoegdheden zowel afzonderlijk als gezamenlijk toe te kennen, blijft er altijd iemand die een machtiging kan geven of een beslissing kan nemen.

Wat dit betekent voor curator en schuldeisers

De curator kan zich richten tot de rechter-commissaris die op dat moment beschikbaar is; hij hoeft niet te wachten op een gezamenlijk besluit. Een toestemming die de ene rechter-commissaris geeft, is een volwaardige toestemming. Voor schuldeisers en andere belanghebbenden verandert er inhoudelijk niets: zij kunnen tegen beschikkingen van een rechter-commissaris opkomen op de manier die de wet daarvoor geeft.

Een voorbeeld

In het faillissement van een winkelketen met vestigingen door het hele land zijn twee rechters-commissarissen benoemd. De curator wil een doorstart en heeft daarvoor snel toestemming nodig voor de verkoop van de voorraad. De rechter-commissaris die bereikbaar is, geeft die toestemming. Dat besluit staat, ook al is zijn collega er op dat moment niet bij betrokken.

In de praktijk

Dit is vooral een organisatorische bepaling; de meeste faillissementen hebben er slechts één. Wel is het goed om te weten dat een beschikking van één rechter-commissaris volledig geldt, zodat discussie over de bevoegdheid achteraf geen kans krijgt.

Wilt u als schuldeiser iets voorleggen aan het toezicht, dan loopt dat in de regel via de curator. Vindt u dat de curator een verkeerde koers vaart, dan kunt u de rechter-commissaris om een beslissing vragen; is die beslissing niet naar uw zin, dan biedt artikel 67 Fw de weg naar de rechtbank.