Artikel 212u Faillissementswet (212u FW)

Gaat een bank in liquidatie, dan verliest zij de zeggenschap over haar vermogen. Maar niet alles wat de bank onder zich heeft, is onbezwaard van haar. Artikel 212u Fw bepaalt dat de opening van de liquidatieprocedure de goederenrechtelijke rechten van een schuldeiser of een derde ongemoeid laat, voor zover die rechten rusten op goederen die op het moment waarop de opening werking krijgt in een andere lidstaat liggen dan de lidstaat van herkomst. De regel geldt zowel voor afzonderlijk aangewezen goederen als voor een wisselende verzameling goederen, zoals een steeds veranderende voorraad.

Welke rechten worden beschermd

De wet somt op wat in elk geval als goederenrechtelijk recht telt. Het gaat om rechten die de houder ervan een eigen greep op een goed geven, los van de vraag hoe het met de bank afloopt.

• Uitwinnen: het recht om een goed te verkopen of te laten verkopen en zich te verhalen op wat dat oplevert of op de inkomsten eruit, zoals een pandhouder of een hypotheekhouder kan.
• Innen: het exclusieve recht om een vordering te innen, bijvoorbeeld omdat daarop een pandrecht rust of omdat zij tot zekerheid is overgedragen.
• Opeisen: het recht om een goed terug te vorderen van iedereen die het zonder recht houdt, afgifte te vragen of ongestoord genot te verlangen.
• Vruchten: het goederenrechtelijke recht om de vruchten van een goed te trekken, denk aan huur of andere periodieke opbrengsten.

Ook een recht op verkrijging van zo'n goederenrechtelijk recht telt mee, mits het in een openbaar register is ingeschreven en om die reden tegen derden werkt. Wie zijn aanspraak op vestiging van bijvoorbeeld een hypotheek al heeft laten inschrijven, staat dus niet met lege handen doordat de bank onderuitgaat.

Waar een goed ligt

Omdat alles draait om de vraag in welke lidstaat een goed zich bevindt, geeft de wet daarvoor eigen aanknopingspunten. Bij registergoederen en rechten daarop is dat de lidstaat waaronder het register valt. Bij andere zaken is het simpelweg het land waar de zaak zich fysiek bevindt. Bij vorderingen kijkt de wet naar het land waar de schuldenaar van die vordering gevestigd is.

Wat dit betekent voor de procedure

De bescherming zegt niets over de geldigheid van het zekerheidsrecht zelf; zij zorgt er alleen voor dat de opening van de liquidatieprocedure de bestaande positie niet wegvaagt. Een voorbeeld: een leverancier heeft een pandrecht op machines die zijn opgesteld bij een bijkantoor van de bank in een andere lidstaat dan het land waar de bank haar vergunning heeft. Wordt in dat land van herkomst een liquidatieprocedure geopend, dan blijft het pandrecht op die machines overeind en kan de leverancier zich daarop verhalen. Ook hier geldt wel het voorbehoud van artikel 212x Fw: een rechtshandeling kan alsnog worden aangetast wanneer het geheel van schuldeisers erdoor is benadeeld.

In de praktijk

• Zekerheidsgerechtigde: leg vast waar het onderpand zich bevond op het moment dat de procedure werking kreeg, want dat bepaalt of deze bescherming voor jou geldt.
• Schuldeiser zonder zekerheid: je hebt niets aan dit artikel; jij bent aangewezen op de gewone rangorde in de procedure en dient je vordering daar in.

Wie twijfelt of zijn recht als goederenrechtelijk telt, doet er goed aan dat vroeg te laten toetsen. De opsomming in de wet is niet uitputtend, maar de kern is steeds dat het recht rechtstreeks op een goed rust en niet slechts een aanspraak op de bank zelf is.