Artikel 212t Faillissementswet (212t FW)

Zodra een bank in liquidatie gaat, rijst de vraag welk recht bepaalt hoe dat verloopt. Artikel 212t Fw geeft de hoofdregel: de beslissing tot opening van de procedure, de procedure zelf en de rechtsgevolgen ervan worden beheerst door het recht van de lidstaat waar de procedure is geopend, tenzij de wet anders bepaalt.

Eén rechtsstelsel voor de hele procedure

De regel geldt breed. Zij bestrijkt niet alleen de vraag of de procedure rechtsgeldig is geopend, maar ook het verloop en de gevolgen: wie bevoegd is de bank te vertegenwoordigen, hoe vorderingen worden ingediend en geverifieerd, welke rangorde geldt en hoe de opbrengst wordt verdeeld. Zonder zo'n regel zou elk land zijn eigen antwoorden geven en zou de uitkomst afhangen van waar een vermogensbestanddeel toevallig ligt.

De uitzonderingen

De hoofdregel geldt tenzij de wet anders bepaalt. Die uitzonderingen zijn er en zij zijn niet toevallig gekozen: zij beschermen posities waarop partijen bij het aangaan van een transactie hebben vertrouwd, zoals goederenrechtelijke rechten op goederen, een eigendomsvoorbehoud en rechten die op een bepaalde plaats zijn gevestigd. Wie met een buitenlandse bank te maken heeft, moet dus twee vragen stellen: wat is de hoofdregel, en valt mijn positie onder een uitzondering?

Samenhang met de erkenning

Dit artikel bouwt voort op de erkenning van artikel 212s Fw. Eerst staat vast dát de buitenlandse beslissing hier geldt; daarna bepaalt dit artikel volgens welk recht de gevolgen worden beoordeeld. Voor een Nederlandse schuldeiser betekent dat concreet dat hij zijn rechten meestal moet beoordelen naar het recht van het land waar de procedure loopt, en niet naar Nederlands recht.

Een voorbeeld. Een bank uit een andere lidstaat gaat daar in liquidatie en heeft in Nederland een bijkantoor met zakelijke klanten. De vraag of een klant zijn schuld aan de bank mag verrekenen met zijn tegoed wordt in beginsel beantwoord naar het recht van dat andere land, tenzij de wet voor die vraag een uitzondering maakt.

In de praktijk

• Schuldeiser: laat je informeren over de termijnen en vormvoorschriften van het land waar de procedure loopt, want die gelden ook voor jou.
• Zekerheidsgerechtigde: ga na of jouw pand-, hypotheek- of eigendomsrecht onder een uitzondering valt, want dan blijft je positie mogelijk naar Nederlands recht beoordeeld.

Voor een Nederlandse bank werkt de regel andersom: is de procedure hier geopend, dan geldt in beginsel het Nederlandse recht, ook voor haar bijkantoren en klanten in andere lidstaten.