Artikel 213o Faillissementswet (213o FW)

Als een verzekeraar in liquidatie gaat en er landsgrenzen in het spel zijn, moet duidelijk zijn welk recht de procedure beheerst. Artikel 213o Fw wijst dat aan: de beslissing tot opening, de liquidatieprocedure zelf en de gevolgen daarvan worden beheerst door het recht van de lidstaat van herkomst. De wet kan daar op onderdelen van afwijken, en doet dat ook.

Wat de hoofdregel omvat

De verwijzing is breed. Zij gaat over de vraag of en hoe de procedure wordt geopend, over de manier waarop zij verloopt, en over de gevolgen die eraan verbonden zijn. Denk aan de bevoegdheden van degene die de afwikkeling leidt, aan de behandeling van lopende overeenkomsten, aan de indiening en behandeling van vorderingen en aan de verdeling van de opbrengst.

De lidstaat van herkomst

Bepalend is het land waar de verzekeraar thuishoort, niet het land waar een polishouder woont of waar een goed toevallig ligt. Dat ene aanknopingspunt maakt de afwikkeling voorspelbaar: alle betrokkenen weten aan welk recht zij hun positie moeten ontlenen.

De uitzonderingen

De regel geldt tenzij de wet anders bepaalt, en dat gebeurt regelmatig. De artikelen die hierop volgen beschermen bijvoorbeeld zekerheidsrechten op goederen die in een ander land liggen, het eigendomsvoorbehoud van een verkoper, de bevoegdheid tot verrekening en de positie van werknemers. Die uitzonderingen bestaan omdat betrokkenen bij het aangaan van hun rechtsverhouding op het recht van hun eigen land mochten vertrouwen.

Een voorbeeld. Een verzekeraar uit een andere lidstaat gaat in liquidatie en heeft in Nederland kantoorinventaris staan waarop een pandrecht rust. Voor het verloop van de procedure geldt het recht van de lidstaat van herkomst, maar voor dat pandrecht kan een uitzondering gelden op grond van artikel 213p Fw.

In de praktijk

• Voor polishouders: de termijnen en de manier van indienen volgen uit het recht van het land waar de verzekeraar zit; laat je daarover tijdig informeren.
• Voor zakelijke wederpartijen: controleer eerst of je positie onder een van de uitzonderingen valt voordat je uitgaat van buitenlands recht.
• Voor adviseurs: de vraag welk land de lidstaat van herkomst is, komt altijd als eerste; daarna pas de inhoudelijke beoordeling.

Vergelijkbare regels gelden bij de afwikkeling van een bank in een andere lidstaat. De opzet is daar hetzelfde: één aanknopingspunt voor de procedure als geheel, met gerichte uitzonderingen voor posities die betrokkenen naar hun eigen recht hebben opgebouwd.