Artikel 212hh Faillissementswet (212hh FW)

Effecten bestaan tegenwoordig zelden nog als papier. Zij bestaan als boeking in een register, op een rekening of in een gecentraliseerd effectendepot. Artikel 212hh Fw bepaalt dat de gevolgen van een liquidatieprocedure voor het uitoefenen van rechten op zulke financiële instrumenten uitsluitend worden beheerst door het recht van de lidstaat waar dat register, die rekening of dat depot wordt bijgehouden of is gevestigd.

De administratie is de plaats

Bij een fysieke zaak is de vraag waar zij ligt eenvoudig te beantwoorden. Bij een giraal geadministreerd effect niet: het bestaat overal en nergens. De wet lost dat op door de administratie tot vindplaats te maken. Waar de boeking wordt gehouden, daar zit het recht, en dus daar geldt het rechtsstelsel dat over de uitoefening van rechten beslist.

Wat het aangewezen recht bepaalt

Het gaat om het uitoefenen van rechten op die instrumenten: wie erover kan beschikken, hoe een zekerheidsrecht wordt uitgeoefend, en wat er gebeurt met posities als een deelnemende bank wegvalt. De regel geeft ketenpartijen zoals bewaarinstellingen en afwikkelinstanties de duidelijkheid die zij nodig hebben om binnen enkele dagen af te wikkelen.

Verhouding tot de andere regels

Deze bepaling werkt door in de rest van de afdeling. De regeling over deelnemers aan een gereglementeerde markt en die over terugkoopovereenkomsten gelden uitdrukkelijk onverminderd dit artikel. Waar posities dus in een administratie zijn vastgelegd, geeft de plaats van die administratie de doorslag.

Een voorbeeld. Een bank uit een andere lidstaat houdt effecten aan op een rekening die in Nederland wordt bijgehouden, en daarop rust een zekerheidsrecht van een tegenpartij. Gaat de bank in haar land van herkomst in liquidatie, dan wordt naar Nederlands recht beoordeeld hoe dat zekerheidsrecht kan worden uitgeoefend.

In de praktijk

• Houder van een zekerheidsrecht: stel vast in welk land de rekening of het depot wordt gehouden; dat land levert het toepasselijke recht.
• Belegger: jouw stukken staan meestal op naam van een bewaarinstelling; vraag bij problemen na waar die administratie wordt gehouden.

De regel is technisch, maar zij voorkomt iets heel praktisch: dat niemand weet wie waarover mag beschikken op het moment dat een bank in de keten wegvalt.