Artikel 25 Faillissementswet (25 FW)

Omdat de curator het beheer over de boedel heeft, is hij ook de partij die daarover procedeert. Dit artikel legt dat vast: rechtsvorderingen die rechten of verplichtingen van de failliete boedel tot onderwerp hebben, worden zowel door als tegen de curator ingesteld. Wordt toch de gefailleerde zelf gedagvaard en veroordeeld, dan heeft die veroordeling tegenover de boedel geen rechtskracht.

Wat eronder valt

Het gaat om procedures die de boedel raken: een vordering op een debiteur, een geschil over een geleverde machine, een aansprakelijkheidskwestie over vermogen dat in de boedel valt. Voor de vraag welk gerecht bevoegd is en hoe de procedure verloopt, verandert er niets; alleen de partij aan de zijde van de gefailleerde is een andere.

Een veroordeling zonder werking

Het tweede lid is de sanctie. Wie de gefailleerde zelf aanspreekt en een veroordeling haalt, heeft een papieren overwinning: dat vonnis kan hij niet op de boedel uitwinnen. Hij zal zijn vordering alsnog bij de curator moeten aanmelden of tegen hem moeten procederen. Voor de gefailleerde persoonlijk kan zo'n veroordeling na afloop van het faillissement wel betekenis houden. Op deze hoofdregel bestaan twee uitzonderingen, allebei voor een zaak die al liep toen het faillissement werd uitgesproken. De eerste: vraagt de eiser schorsing en roept hij de curator op, maar verschijnt die niet, dan blijft het tweede lid volgens artikel 28, vierde lid, Fw buiten toepassing. De tweede: waren de stukken toen al aan de rechter overgelegd zodat die nog slechts hoefde te beslissen, dan geldt hetzelfde op grond van artikel 30, eerste lid, Fw. In die twee gevallen werkt de uitspraak tegen de gefailleerde dus wél tegenover de boedel.

Het onderscheid met verifieerbare vorderingen

Niet elke vordering hoort in een gewone procedure thuis. Gaat het om voldoening van een verbintenis uit de boedel, dus om een vordering die in het faillissement kan worden geverifieerd, dan geldt artikel 26 Fw: die vordering moet worden ingediend op de manier die artikel 110 Fw voorschrijft, bij de curator. Dit artikel ziet vooral op de andere gevallen, zoals een procedure over een goed dat tot de boedel behoort.

Een voorbeeld

Een afnemer weigert te betalen voor een levering die kort voor het faillissement is gedaan. Die vordering behoort tot de boedel. De curator stelt de vordering in, niet het oude bestuur. Andersom: wil een klant schadevergoeding omdat een geleverde installatie niet deugt en gaat het om een aanspraak op de boedel, dan meldt hij die vordering ter verificatie aan bij de curator.

In de praktijk

Ontdekt u tijdens een lopende procedure dat uw wederpartij failliet is, kijk dan meteen wat voor soort vordering u hebt en wat dat betekent. De artikelen 27 tot en met 29 Fw regelen wat er met lopende procedures gebeurt; soms wordt de zaak geschorst en moet de curator worden opgeroepen.

Voor de gefailleerde geldt dat hij zich niet zelfstandig in procedures over de boedel moet mengen. Dat kost geld en levert niets op, want een uitspraak in zo'n procedure werkt niet tegen de boedel. Overleg over lopende zaken hoort thuis bij de curator.