- Niettemin is degene die een schuld aan de gefailleerde of een vordering op de gefailleerde vóór de faillietverklaring van een derde heeft overgenomen, niet bevoegd tot verrekening, indien hij bij de overneming niet te goeder trouw heeft gehandeld.
- Na de faillietverklaring overgenomen vorderingen of schulden kunnen niet worden verrekend.
- Degene die een verrekening verricht, is te goeder trouw als bedoeld in het eerste lid als deze verrekening: a. geschiedt nadat de schuldenaar ter griffie van de rechtbank een verklaring heeft gedeponeerd als bedoeld in artikel 370, derde lid, of er overeenkomstig artikel 371 door de rechtbank een herstructureringsdeskundige is aangewezen, en b. wordt verricht in het kader van de financiering van de voortzetting van de door de schuldenaar gedreven onderneming en niet strekt tot inperking van die financiering.
←
Terug 53 · Verrekening door wie zowel schuldeiser als schuldenaar is
Verder 55 · Verrekening met een vordering aan order of toonder
→
Artikel 54 Faillissementswet (54 FW)
Beperking van verrekening bij overgenomen vorderingen
Wettekst
Toelichting
Verrekening stelt een schuldeiser in staat zijn vordering op de gefailleerde weg te strepen tegen wat hij zelf aan de gefailleerde verschuldigd is. Dit artikel gaat over het geval waarin een van beide posten niet tussen die twee partijen is ontstaan, maar van een derde is overgenomen. Wie bij de overneming niet te goeder trouw handelde, mag niet verrekenen. En wat na de faillietverklaring is overgenomen, kan sowieso niet worden verrekend.
Overnemen vóór het faillissement
Het eerste lid gaat over vorderingen of schulden die vóór de faillietverklaring van een derde zijn overgenomen. Op zichzelf mag dat, maar verrekening is alleen mogelijk als de overnemer daarbij te goeder trouw was. Was hij dat niet, dan blijft de gewone weg over: betalen wat hij verschuldigd is en zijn vordering ter verificatie indienen.
Overnemen na het faillissement
Het tweede lid is absoluut. Vorderingen of schulden die na de faillietverklaring zijn overgenomen, kunnen niet worden verrekend. Daar wordt niet meer gekeken naar goede trouw.
De uitzondering rond het akkoord
Het derde lid bepaalt dat degene die een verrekening verricht te goeder trouw is als bedoeld in het eerste lid, als die verrekening geschiedt nadat de schuldenaar ter griffie een verklaring als bedoeld in artikel 370, derde lid, heeft gedeponeerd of nadat de rechtbank overeenkomstig artikel 371 een herstructureringsdeskundige heeft aangewezen, en als zij wordt verricht in het kader van de financiering van de voortzetting van de onderneming van de schuldenaar en niet strekt tot inperking van die financiering.
In de praktijk
Voor de curator is dit artikel de bepaling waarmee hij een beroep op verrekening met overgenomen posten toetst. Hij gaat na wanneer de partij die verrekent de post heeft verworven, of zij daarbij te goeder trouw was en of het derde lid van toepassing is.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Mag een bank verrekenen met een giraal ontvangen betaling?
Een bank wilde het bedrag van een girale storting op de rekening van haar klant verrekenen met haar eigen vordering, terwijl het faillissement of de surseance in zicht was. De Hoge Raad oordeelde dat het girale betalingsverkeer banken geen uitzonderingspositie mag verschaffen waarin zij zich langs die weg afzonderlijk zouden kunnen verhalen. Werd de bank door creditering van de rekening schuldenaar van haar klant op een moment waarop zij niet meer te goeder trouw was in de zin van art. 54 Fw, dan verzet die bepaling zich tegen verrekening; hetzelfde geldt als zij de rekening nog niet had gecrediteerd maar de betalingsopdracht al had aanvaard.
-
Geldt art. 54 Fw ook bij verrekening vóór het faillissement?
De verkoopopbrengst van onroerende zaken werd door de notaris op de bankrekening van de latere failliet gestort, waarna de bank verrekende. De bank betoogde dat art. 54 Fw niet van toepassing was omdat zij al vóór de faillietverklaring had verrekend. De Hoge Raad verwierp dat: door creditering van de rekening maakt de bank zich tot schuldenaar van de rekeninghouder, en was zij daarbij niet te goeder trouw in de zin van art. 54 Fw, dan staat die bepaling aan verrekening in de weg - ongeacht of het beroep op verrekening vóór of na de faillietverklaring is gedaan.
-
Hoe ruim is het verrekeningsverbod van art. 54 Fw?
Een partij had vorderingen van de latere failliet op derden gekocht en verrekende de koopsom met een geldlening. De Hoge Raad zette uiteen dat art. 53 Fw de hoofdregel voor verrekening in faillissement geeft en dat art. 54 en 55 Fw daarop uitzonderingen maken. Volgens de tekst van art. 54 lid 1 Fw geldt die uitzondering alleen voor wie een schuld aan of een vordering op de gefailleerde van een derde heeft overgenomen; de strekking van de bepaling - verrekening uitsluiten voor wie een vordering of schuld overneemt om zich die mogelijkheid zelf te verschaffen - rechtvaardigt niet dat het toepassingsbereik verder wordt opgerekt.
-
Geldt art. 54 Fw ook bij een overgenomen vordering?
Art. 54 Fw ziet niet alleen op het overnemen van een schuld aan de gefailleerde, maar ook op het overnemen van een vordering op hem. De Hoge Raad oordeelde dat de regel van overeenkomstige toepassing is wanneer een schuldeiser die een zekerheidsrecht heeft bedongen voor al wat hij te vorderen zal krijgen, een niet door zekerheid gedekte vordering van een derde op de schuldenaar overneemt: was hij bij die overneming niet te goeder trouw, dan wordt niet alleen verrekening maar ook verhaal krachtens dat zekerheidsrecht verhinderd. De ratio van de beperking is bij overneming van een schuld en van een vordering dezelfde.
-
Mag de bank uitgaande betalingen in mindering brengen?
Een bank ontving een subsidiebedrag op de rekening van haar klant op een moment waarop zij al wist of behoorde te weten dat het faillissement te verwachten was, en voerde daarna nog betalingsopdrachten van die klant uit. Het hof vond dat zij die uitgaande betalingen in mindering mocht brengen op het bedrag dat zij niet mocht verrekenen. De Hoge Raad vernietigde dat oordeel: vanaf het moment waarop de bank niet meer te goeder trouw is in de zin van art. 54 Fw mag zij zich niet op verrekening beroepen voor betalingen die op de rekening binnenkomen, en er is geen aanleiding daarop een uitzondering te maken voor latere uitgaande betalingen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.